نظام سیاسی ایران، پارلمانی است یا ریاستی؟

✍ نظام سیاسی ایران، پارلمانی است یا ریاستی؟

📌 با دقت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصادیقی از هر دو نوع نظام سیاسی تشریح شده در فوق را خواهیم یافت از جمله اصل یکصد و چهاردهم که رئیس جمهور را به عنوان رئیس هیئت دولت منتخب مردم می داند نه پارلمان ( مصداق ریاستی بودن نظام) در مقابل برخی اصول قانون اساسی با ویژگی های نظام پارلمانی سازگاری دارد مانند اصل یکصدو سی و سوم که تاکید د ارد وزراء تعیین شده از طرف رئیس جمهور باید مورد تایید پارلمان قرار بگیرند یا اصول۱۲۲ و۱۳۷ درباره مسئولیت رئیس جمهور و وزرا در برابر مجلس و همچنین اصول، ۷۴ در خصوص تهیه و تنظیم لوایح تقدیمی به مجلس از طرف دولت،۷۶و ۸۸و۸۹ و ...

📌در مورد نظارت مجلس و حق استیضاح و سوال از وزیران و رئیس جمهور و همچنین حق حضور وزرا و رئیس جمهور در مجلس، با توجه به مصادیق یاد شده از هر دو نوع نظام سیاسی درقانون اساسی ایران بسیاری از حقوق دانان و اندیشمندان سیاسی نظام فعلی حاکم بر ایران را از آن جهت که به هر دو نوع نظام سیاسی معمول در جهان شباهت های دارد نیمه ریاستی _ نیمه پارلمانی می دانند[1] و برخی از اساتید حقوق عمومی محتوی نظام سیاسی ایران را کاملا متفاوت با دو نوع نظام سیاسی رایج در جهان می دانند بلکه نوع نظام سیاسی حاکم بر آنرا رژیمی مختلط یا اسلامی می دانند.[2]

📌به نظر می رسد با وجود اینکه پیش نویس قانون اساسی ایران اقتباسی از قانون اساسی فرانسه است که در آن نظام ترکیبی نیمه ریاستی _ نیمه پارلمانی جریان دارد اما بدلیل نقش مقام رهبری و اختیارات آن(در مورد تعیین بسیاری از مقامات عالی نظام و نظارت و اشراف بر سه قوه) که بر اساس قانون اساسی ایشان دارا هستند نظام سیاسی حاکم بر ایران در واقع نوع خاصی از نظام سیاسی است که از نظر محتوی با هیچ کدام از نظامهای سیاسی رایج در جهان مطابقت ندارد، بلکه نظامی «مختلط» یا « اسلامی» است.

منابع:
۱. سید محمد هاشمی، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران ،جلد دوم ،تهران انتشارات میزان ۱۳۸۵،صص ۲۶۵_۲۶۶، و نمچنین مصاحبه با تارنمای خبر آنلاین مورخ ۲۸/۱۱/۱۳۹۰

۲ . مسیح بهنیا،« تفکیک قوا در عمل» نشریه مجلس و پژوهش سال ۱۱ شماره ۴۶، صص۶۱_۳۷.

#نظام_ریاستی
#آموزش_سیاسی
#علوم_سیاسی

🅾 @po_science