لزوم سیاست گذاری تغییر به جای سیاست گذاری اصلاح. روح اله اسلامی (هیئت علمی)

لزوم سیاست گذاری تغییر به جای سیاست گذاری اصلاح
روح اله اسلامی (هیئت علمی )
روز به روز ارزش پول ملی کشور کاسته می گردد. مردم نگران هستند و اقدامات دولت توانایی سروسامان دادن به نقدینگی کشور نیست. در این نوشتار قصد دارم خلاصه و کاربردی به چند پرسش پاسخ دهم. چه اتفاقی افتاده است؟ چرا چنین شده است؟ در آینده چه سناریوهایی ممکن است روی دهد؟ برای رسیدن به وضعیت تعادل چه باید کرد؟
1-چه شده است؟ پول نمادین است و به مشروعیت دولت ارتباط مستقیم دارد. هر چه شهروندان یک کشور از سیاست گذاری های حکومت راضی باشند و به آینده امید داشته باشند ارزش پول ملی زیاد می شود یا ثبات پیدا می کند. در ایران ارزش پول هر سال کاهش می یابد و به زبان ساده سرمایه های مردم از بانک ها خارج و به سمت سکه، طلا، ارز، زمین، خانه و ماشین حرکت می کند. آن چه روی داده است کاهش مداوم ارزش ریال و نایاب شدن ارز و سکه است. در چنین شرایطی نقدینگی به هر سویی سوق پیدا کند باعث افزایش قیمت می گردد.
2-چرا چنین شده است؟ عوامل زیاد تاریخی باعث شده است وضعیت نابسامان فعلی رقم بخورد. علل اصلی همبستگی است که میان مشروعیت حکومت در سیاست گذاری اقتصادی و ارزش پول ملی وجود دارد. هر چه کارخانه ها فعال، بیکاری کم، بازار پر رونق، تجارت با شاخص های بالا و سرمایه های مردم از سوی بستر سازی های دولت به جریان افتد ارزش پول حفظ می شود. اکنون حکومت در ذهن مردم ناتوان از فعالیت های اقتصادی است و پول به علت ذات ترسو و گریزان که ناشی از منفعت طلبی انسان ها است خود را از قالب ریال خارج کرده است. پول پشتوانه فکری، فرهنگی و مشروعیتی خویش را مدام از دست می دهد و مجموعه سیاست گذاری های محافظه کارانه، سنتی و حتی اصلاح طلبانه و میانه رو در ذهنیت شهروندان کارآمد نبوده است.
3-به کدام سمت می رویم: سمت و سوی کشور به لحاظ کاهش ارز پول ملی حتی با اصلاحات قابل کنترل نیست. اغلب سناریوها از افزایش تورم و هجوم نقدینگی به سمت ارز، سکه و خانه دلالت می کند. با توجه به افزایش قیمت سوخت به زودی قاچاق بنزین و گازئیل چند برابر خواهد شد. تولیدات داخلی گران می شود و دولت توان پرداخت یارانه انرژی را ندارد. هر گونه افزایش قیمت آب، برق، گاز و بنزین تورم زا است. سیاست تک نرخی کردن ارز نیز به علت نادیده گرفتن مباحث سیاسی شکست خورده است. اکنون آب، زمین، برق، گاز، بنزین و گازئین در پایین ترین نرخ خود به مردم عرضه می گردد. رانت ها به علت رویکرد ساده سوسیالیستی در فرهنگ شبه مدرن شهری جدید پدیدار ناعدالتی یافته است. سمت و سوی ایران با توجه به افزایش شاخص های منفی اقتصاد قابلیت توقف ندارد. اگر همین وضع موجود رقابت قوا، لابی گری و امتیاز ستانی و حکومت مندی قدیمی تداوم یابد بالاترین نرخ تورم و بیشترین کاهش ارزش ریال را تجربه خواهیم کرد. طبقه متوسط پایین می رود و طبقه پایین توانایی امرار معاش نخواهد یافت، نخبگان نیز دلسرد و از کشور مهاجرت می کنند.
4-راه کار چیست؟ میان سیاست خارجی پر تنش و تهدیدات سیاست مداران و آشفتگی بازار ارتباط مستقیمی وجود دارد. آنچه از ایران نمایش داده می شود باید صلح، مذاکره، ادب، محافظه کاری، صبر و آرامش باشد. ما باید توان نظامی، موشکی و هسته ای خود را تا حد امکان افزایش دهیم اما نیاز نیست انگشت نما شویم. هر گونه ترسیم چهره ای تهاجمی، جنگ طلبانه و تهدید کننده نه تنها بازیگران بین الملل را از ایران گریزان می کند که شهروندان کشور را به آینده نا مطمئن می سازد. هر چه ارتباط ما با همسایگان عادی و مسالمت آمیز باشد و بتوانیم با بازیگران بین الملل مذاکره کنیم و در شبکه ارتباطات بین الملل قرار بگیریم امنیت و آبادانی ایران شکل خواهد گرفت.
باید الزامات نهادی را رعایت کرد و هر کس جای خویش، با وظایف مشخص و پاسخگویی شفاف باشد. مشاور وزیر نیست، شوراها سیاست گذار نیستند، نهادها پارلمان نیستند. نهادها باید یک جهت به سمت برقراری تعادل داشته باشند. سه قوه اگر در کار هم دخالت کنند و وظیفه اصلی خویش را انجام ندهند منافع قبیله ای خود را به منافع ملی برتری داده اند. استقلال نهادهایی مثل بانک مرکزی، سازمان برنامه بودجه، وزارت علوم و وزارت امور خارجه و مداخله نکردن در آنها کشور را بیمه خواهد کرد. همه نیروها و قوا باید در جای خویش و عملکرد متناسب با فلسفه دستگاه خود را داشته باشند. البته در کل باید تعداد نیروها کاسته، همراستایی افزایش و در استخدام های جدید تخصص و شایسته سالاری بر اساس استانداردهای جهانی لحاظ گردد.

🎯کانال دانش سیاست👇👇👇
@policypaper