‍ احمد قوام را چقدر می‌شناسیم؟

‍ احمد قوام را چقدر می شناسیم؟

سعید نفیسی که استاد تصویرسازی است با لحنی توام با طعنه و کنایه، او را در جوانی این چنین توصیف می‌کند:
«آن روز که حضرت اشرف را دیدم در زیر ردنگت سیاه که نیمه‌یقه آن را اطلس سیاه رگه داری به عادت شیک پوشان آن روز گرفته بود، جلیقه‌ای از شال کشمیری سبز و سیاه و در برداشت که بوته‌های کوچک به اصطلاح «شاخ گوزنی» داشت و نواری سبز تیره( سبز ماشی) که در گرداگرد یقه باز و پیش سینه آن به مُد آن روز دوخته بودند. شلوار راه راه سفید و سیاهی کاملا اتو خورده و بسیار بلند در پا داشت که نصف رویه کفش برقی بنددار نوک تیز او را می‌پوشاند. عبای نازکی که از فلاحیه خوزستان می‌آوردند روی آن لباس به دوش افکنده بود که به جرات می‌توان گفت لباس ژیگولوهای آن روز بود».

بااین همه نفیسی با عینک بدبینی در نهایت او را با توصیف هفت اشتباه بزرگ سیاسی و اخلاقی، شخصی منفور معرفی می‌کند و مطلب خود را چنین به پایان می‌آورد:
"آن پیر لاشه را که سپردند زیر خاک
خاکش چنان بخورد کز ‌او استخوان نماند"

🔸قوام السلطنه ۵ بار نخست‌وزیر،۱۳ بار وزیر داخله،۴ بار وزیر امور خارجه،۴ بار وزیر مالیه،۲ بار وزیر جنگ و۱بار وزیر عدلیه بود.
دکتر باقر عاقلی در کتاب «قوام‌السلطنه» او را نمونه یک سیاستمدار مدرن و کارکشته می‌داند که در هر برهه‌ای راهبردی متناسب با آن وضعیت را بکار می‌گرفت:
راه و رسم مملکت با طنطنه
یادگیرید از قوام السلطنه

🔸تقید قوام به سیاست محض، نگاه‌ها به او را متناقض‌نما کرده است از شاه تا مِلّیون از توده ای ها تا توده مردم ، گاه او را ستوده‌اند و گاه به تقبیح اعمالش پرداخته‌اند و حتا پس از حوادث ۳۰تیر برخی او را مهدور الدم دانستند با این همه عمدتا بر اینکه با دیپلماسی و هوش بالای سیاسی خود شورویِ استالین را فریب داد و آن کشور را با وعده سرخرمن وادار به خروج از آذریایجان کرد و مانع تجزیه ایران شد، همداستانند.

🔸قوام برخلاف مصدق محبوبیت و کاریزمای لازم را نداشت و با طبع و نگاه رمانتیک ایرانی‌ها به سیاست چندان همخوانی نداشت و اگر مصدق ایده آلیست و متمرکز به نقش حضور خیابانی مردم بود، قوام یک عملگرای محض و متکی به لابی و دیپلماسی چند وجهی مبتنی بر واقعیت ها بود و از این منظر، هرچند شخصی چون سعید نفیسی در افشای بی‌اخلاقی‌های او، پا را از اخلاق فراتر می‌رود و با فاش‌گویی حتی به شستشوی عضو رنجور قوام در نزد پدرش «میرزا علی‌اکبر ناظم‌الاطبا» نیز اشاره می‌کند اما از بعد سیاسی بالاخص در بحران‌های بین المللی، قوام، مدلی فراتر از نمونه‌های ایرانی بوده است که کم و بیش در تاریخ سراغ داشته‌ایم.

🎯کانال دانش سیاست👇👇👇
@policypaper