قهقهه شهریاری. مقالاتی درباره سیاست. نویسنده: ژرژ باتای

قهقهه شهریاری
مقالاتی درباره سیاست
نویسنده : ژرژ باتای
مترجم :محدثه زارع. پویا غلامی. ایمان گنجی

«قهقه‌ي شهرياري» در برگيرنده‌ي گزيده مقالاتي‌ است كه ژرژ باتاي در طول حيات فكري- اجتماعي خود در مواجهه با امر سياسي و در موقعيت‌هاي مختلف اجتماعي به نگارش در آورده است. دوران زندگي باتاي مقارن است با اتفاقات بزرگ و سهمگيني كه خواه و ناخواه زندگي همه‌ي اقشار و طبقات جامعه را درگير كرده است. سربر آوردن جريان‌هايي همچون «فاشيسم» و «استالينيسم» به لاجرم در فضاهاي فكري، ادبي و هنري نيز تاثير خودش را مي‌گذاشت و قهقهه شهرياري منعكس كننده‌ي بخشي از واكنش‌هاي باتاي به سر برآوردن «فاشيسم»، «استالينيسم» و «سورئاليسم» است. رويكرد او در تمام مقالات اين كتاب در عين اين كه همچنان راديكاليسم موجود در آثار باتاي را در خود دارد، رويكردي به شدت اميدوارانه و معطوف به بسيج نيروهاي سياسي است.

يكي از اساسي‌ترين نقاط عطف اين مقالات _همانطور كه به درستي در اسم كتاب نيز منعكس شده است_ تعريف و تصور او از موضوع «حاكميت» يا «شهرياري» است. او كه در جلد سوم «سهم ملعون» به استالينيسم و در مقاله «نقد روانشناختي فاشيسم» (كه ترجمه‌اش در اين كتاب نيز آمده است) به «فاشيسم» تاخته است و علي‌رغم همراهي‌اي كه در ابتدا با سوررئاليست‌ها داشت، به تدريج از آن‌ها فاصله گرفته است و جدال‌هاي قلمي‌ راديكالش با آندره برتون همچون بخشي از تاريخ سوررئاليسم همچنان نقل و باز خواني مي‌شود، با بركشيدن واژه اقتدار به شرح، بسط و البته باز تعريف اين مفهوم مي‌پردازد. مسلم است كه برخورد با واژه‌ي شهريار، آن هم در اثري مرتبط با سياست، در تماس نخست ذهن مخاطب را به سمت رساله‌ي «شهريار» ماكياولي سوق مي‌دهد. اما «شهريار» در ادبيات باتاي و با توجه به خواستگاه‌هاي اين انديشه، ارجاعات كاملا متفاوتي دارد. مفهوم «شهرياري» باتاي كه مترجمان اين كتاب آن را به عنوان معادلي براي واژه‌ي « sovereignty» برگزيده‌اند در رفت و آمدي ميان مفهوم فرا‌ انسان در كار نيچه منطق هديه در كار موس جامعه‌شناسي خاص دوركيم خشونت و پست نمايي در تفكر سادو قرباني كردن در كار هوبرت و در نهايت تركيب همه‌ي آن‌ها با هستي‌شناسي ويژه خود باتاي شكل گرفته است. در اينجاست كه ما با شهرياري روبرو مي‌شويم كه كاملا رنگ و بوي تفكر باتاي _حتي تفكر باتاي در كارهاي ادبي و هنري‌اش_ را انعكاس مي‌دهد. همانطور كه در مقالات اين كتاب مي‌بينيم، شهريار باتاي هزينه‌گر است، به دنبال هدفي برون شهرياري نيست، سلسله مراتبي يا خطي عمل نمي‌كند، اعمال و تصميماتش درون ماندگار است، اگر جنگ كند، جنگش براي تخريب و تصرف چيزي بيرون از خود نيست. براي باتاي شهرياري مترادف داشتن قدرت نظامي نيست، هر چند مي‌توان پذيرفت كه شهريار ممكن است داراي قدرت نظامي نيز باشد. از سوي ديگر ارزش‌هاي نظامي را نيز في نفسه داراي وجوهي از شهرياري مي‌داند.


🎯کانال دانش سیاست👇👇👇
@policypaper