️ متافیزیک و تنزل انسان شناسی.. انسان شناسی دکارت

☑️ متافیزیک و تنزل انسان شناسی

🔍انسان شناسی دکارت
دکارت برای اینکه بتواند ادعا کند که من حاوی اطلاعاتی خطاناپذیر هستم، یک فضای درونی، اختراع میکند و بطور تصنعی یک مجموعه از چیزها را حالات درونی خود درنظر میگیرد. درحالی که به نظر میرسد وقتی من درحال نوشتن این چیزها هستم نوشته های داخل لبتابم بخشی از حالات درونی من نیستند و بلکه آنجا هستند. آنها برای من به نحو واضح و متمایزی وجود دارند. اما نه در ذهنم بلکه در بیرون از ذهن من هستند. از طرفی بسیاری از حالات در ذهن من اند اما واضح نیستند. مثل برخی عواطف و هیجانات پنهان یا مثلا این نحوه ای که باید انگشتانم را روی کیبورد لبتاب قرار دهم. ترتیب استفاده از انگشتانم و... اما این مورارد اخیر اتفاقا کاملا از دید من پنهان میمانند. بنابراین خیلی از مواقع حالات اصلاحا درونی(؟!) خودم برایم پوشیده تر از حالات دنیای اطرافم است. رفتار بی واسطه ی من و ابزار های موردنیاز برای آن اتفاقا پوشیده ترین قسمت جهان من است. و چیزی ناپوشیده است که بیرون از من است نه آنچه تصور شده در دنیای درونی من محبوس است. در انسان شناسی دکارت ما به احوالات خودمان دسترسی ویژه داریم. در فلسفه ی کانت، سوژه ی آگاه،علاوه بر این تسلط شناختی، نوعی تسلط ارادی نیز بواسطه ی إعمال احکام عقلانی خود به جهان، به دست می آورد.

🔍انسان شناسی کانت
از دید کانت انسان موجودی عقلانی و خودبنیاد است. میتواند براساس قوای عقلانی خود کنترل اعمال و زندگی خود را به دست بگیرد و میتواند آن را رها کند. کانت با این آموزه علاوه بر ابنکه نقطه ی اوج انقلاب روشنگری فرانسه را پی ریزی کرد، توانست از اندیشه هایی چون اراده ی آزاد، عقلانیت پشر و مهمتر از همه — از جهت برد فرهنگی، سیاسی— حقوق بشر را به عنوان مفهومی جدی طرح اندازد. یعنی حقوق موجودی که عقلانیت خود بنیاد است. و منشا فعل عقلانی است. این درحالی است که شرایطی وجود دارد که در آن ، شخص نه تصمیم آگاهانه میگیرد و نه با راده ی خود از تصمیم سرباز میزند. بلکه کاملا در مطالبات خاص یک موقعیت گم میشود. مثلا در یک عملیات تروریستی ناگهان خود را در حال اقدامات شجاعانه و قهرمانانه برای امداد و نجات میبیند تا جایی که وقتی اوضاع ارام شود ممکن است از خودش بپرسد: خدای من این من بودم؟ جقدر ریسک کردم هیچوقت فکر نمیکردم چنین رفتاری از من سر بزند. یا در یک جنبشی مثل نازیسم کاملا خود را گم میکند و باید سالها بگذرد تا متوجه شود که اصلن در حال خودش نبوده و...

🔍انسان شناسی هومر
هومر حقیقتی را برجسته کرده که از دید بزرگترین فیلسوف دوران مدرن یعنی ایمانوئل کانت کاملا پوشیده مانده و آن اینکه ما در کارآمدترین و بهترین اعمال خود، اصلا در خودمان نیستیم. در اینجا بهترین، به معنای خوب بودن نیسن بلکه به معنای آن است که در این خالت بی خودی، آن عمل چه خوب چه بد، به واقعی ترین و اصیل ترین شکل خود تحقق پیدا میکند.
یک نمونه ی اسطوره ای آن، مفتون شدن هلن اسپارت در مقابل پاریس شاهزاده ی تروایی است. هلن در یک آن همسر مقدترش، فرزندان، زندگی، وطن و....را فدای زیبایی افسون گر پاریس میکند و نه تنها به همسر و کشورش خیانت کرده بلکه جنگی دهشتناک را آغاز و خون هزاران جوان را تباه میکند. هومر میگوید این تصمیم هلن نبود. هلن در افرودایته-الهه ی زیبایی- ادغام شده بود و این اراده ی افرودایته بود که هلن را در اختیار داشت. پس از آن جنگهایی درگرفت که صدها قهرامان نام آور ساخته شد و بسیاری نامها جاودانه شد. و...
اما در انتهای داستان، هومر حکیم، هلن را نه یک هوس باز و زنی که به مثابه عقلانیت خود بنیاد، اراده ی عقلانی خود را اعمال نکرده، بلکه یک زن خالص، یک زن محض، خطاب میکند.
شاید اصیل ترین ویژکی زنانه، تجربه ی از خود بی خود شدن زنانه و اتصال با الهه ی زیبابی زنانه، افرودایته است.
بنگرید انسان شناسی، اخلاق و ارزش ها در هومر و کانت تا چه اندازه اختلاف دارند.


🎯کانال دانش سیاست👇👇👇
@policypaper