بند ٣٧ برجام.. اما بند ۳۷ چیست؟

بند ٣٧ برجام

این روزها که داستان برجام به بندهای نهایی آن که مکانیزم حل اختلافات و دعاوی است رسیده است، بار دیگر مشکلات بند 37 برجام بروز پیدا کرده است.

امّا بند 37 چیست؟
این بند می گوید که اگر یکی از اعضاء از اجرای برجام شکایت داشته باشد، و نتواند اختلاف خود را با حسن نیت در کمیته ی دعاوی حل کند، "متعاقب دریافت ابلاغ طرف شاکی شوراي امنیت سازمان ملل متحد می بایست منطبق با رویه هاي خود در خصوص قطعنامه اي براي تداوم لغو تحریم ها راي گیري نماید. چنانچه قطعنامه فوق الذکر ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ به تصویب نرسد، آنگاه مفاد قطعنامه هاي سابق شوراي امنیت سازمان ملل متحد مجددا اعمال خواهند شد، مگر اینکه شوراي امنیت سازمان ملل متحد به نحو دیگري تصمیمگیري نماید". معنای عملی این بند چیست؟

نخست:
ذکر شده است که رای گیری در خصوص "تداوم لغو تحریم ها" ست. یعنی برای ادامه ی تعلیق باید در شورای امنیت رای گیری شود، مطابق با رویه ی سازمان ملل! که در آن حق وتو هم وجود دارد. لذا عملا اجماع و رای گیری وجود نخواهد داشت و اگر تنها و تنها یکی از کشورهای صاحب حق وتو با ادامه ی تعلیق مخالفت کند، تمام تحریم ها بازخواهد گشت! نه فقط آمریکا، اگر فرانسه به ادامه ی تعلیق رای ندهد کل تحریم ها ملزوم الاجراست و باز خواهد گشت. نکته ی ظریفی که آمریکایی ها در این بند کار گذاشته اند همینجاست که در مورد "ادامه ی تعلیق تحریم ها" رای گیری می شود و نه در مورد "بازگشت تحریم ها"! که روسیه و چین نتوانند آن را وتو کنند.

دوم:
اگر ایران به سازمان ملل از تخلف اجرای برجام از جانب آمریکا شکایتی کند، باید در شورای امنیت رای گیری شود که تعلیق تحریم ها ادامه یابد یا خیر! و کافیست آمریکا ادامه ی تعلیق را وتو کند. این بند باعث می شود ایران اصلا نتواند به شورای امنیت از آمریکا برای تخلف از برجام شکایت کند.

سوم:
اگر ایران بتواند به نحوی با هماهنگی اروپا، روسيه و چين و ساير كشورها جلسه را از رسمیت بیندازد و نگذارد که جلسه ی شورای امنیت در خصوص ادامه ی تعلیق تحریم ها تشکیل شود، پس از سی روز به صورت اتوماتیک تمام قطع نامه های قبلی و تحریم ها بازخواهد گشت! مگر در چه حالتی؟ که جلسه ای تشکیل شود و تصمیم سوّمی بگیرد. که بالطبع این تصمیم نیز با وتوی آمریکا مواجه خواهد شد. لذا عملا این راهکار نیز از دست ایران خارج است و اجماع جهانی را به هم می زند.

با توضیحات فوق، پرواضح است که برجام یک توافق جهانی نیست. هریک از اعضاء چین، روسیه، آمریکا، انگلیس و فرانسه اگر از اجرای برجام توسط ایران ناراضی باشند می توانند بدون هماهنگی با سایر کشورها، کل قطع نامه های قبلی را بازگردانند. ترامپ هم به سادگی می تواند بدون هیچ دلیل مشخصی، به تنهایی کل تحریم ها را بازگرداند و مخالفت اروپا تاثیری در آن نخواهد داشت.

حال هدف آمریکا چیست؟

تحلیل کانال فرهنگ سیاسی:

تحلیل ما این است که آمریکایی ها در پی لغو برجام نیستند بلکه در پی ترغیب ایران به پذیرش از سرگیری و عادی سازی روابط با آمریکا هستند.

@politicalculture