هشت اولویت سیاسی ایران در روابط ایران با عراق.. سیدحسین موسویان

هشت اولویت سیاسی ایران در روابط ایران با عراق

سیدحسین موسویان
نشست دانشگاه جانز هاپکینز (با همکاری مؤسسه خاورمیانه واشینگتن)

1-روابط دوستانه و همزیستی مسالمت آمیز:
روابط ایران و عراق قبل از انقلاب نیز با مشکل مواجه بود. بعد از انقلاب صدام به ایران تجاوز کرد و دو کشور هشت سال در جنگ بودند. لذا برقراری روابط حسنه اولویت اول ایران است.

2-امنیت و ثبات عراق:
ایران 1500 کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد و لذا امنیت و ثبات عراق را جزء لاینفک امنیت خود میداند. بی ثباتی و ناامنی در عراق تاثیر مستقیم بر امنیت داخلی ایران خواهد داشت فلذا دومین اولویت ایران، حفظ ثبات و امنیت عراق است.

3-حفظ تمامیت ارضی و جلوگیری از تجزیه عراق:
ایران در مورد تجزیه عراق بسیار حساس است. هرچند امروزه بحث جدایی کردستان عراق مطرح است، اما قبلا نقشه های ایجاد سه کشور: شیعه، سنی و کرد به رسانه ها هم کشیده شده است. لذا ایران با جدیت دنبال حفظ تمامیت ارضی عراق است.

4-پاکسازی تروریسم:
حضور تروریسم های تکفیری درعراق تهدید بزرگ امنیت ملی ایران است و بر همین اساس است که ایران در شرلیط فعلی، خون و سرمایه سنگینی درعراق برای مقابله با تروریستها هزینه کرده است.

5-معاهده مرزی سال 1975 بین ایران و عراق:
اختلافات مرزی ایران و عراق قبل از انقلاب اوج گرفت تا اینکه دوکشورعهدنامه مرزی 1975را درالجزایر امضاء کردند. تثبیت این معاهده ازاولویتهای ایران و بخشی از ثبات و امنیت وروابط دوستانه بین دوکشور میباشد.

6-عدم حضورو سلطه نظامی آمریکا برعراق:
ایران با حضوروسلطه نظامی آمریکا در کلیه کشورهای منطقه مخالف است و این مخالف صرفا به عراق محدود نمیشود. آمریکا بعد ازتجاوز به عراق، حضورنظامی خودش را درعراق تثبیت کرده است که ایران همیشه مخالف بوده است. اما استمرارحضور ارتش آمریکا بعد از حذف داعش، موجب نگرانی ایران خواهد بود.

7-روابط عمیق فرهنگی و مذهبی و مردمی:
ایرانیها و عراقیها قرنها روابط نزدیک مردمی و مذهبی داشته اند. دهها هزار تن از اتباع دوکشور با هم ازدواج کرده اند. شش بارگاه مقدس شیعیان درعراق است. حوزه نجف همیشه میزبان مراجع بزرگ شیعه بوده است. لذا حفظ و تعمیق این روابط مهم است.

8-همکاری جمعی درازمدت درخلیج فارس:
حفظ روابط باثبات و جمعی درخلیج فارس بخش مهم از روابط همسایگان با عراق است. اینکه چگونه عراق بتواند روابط حسنه با ایران و عربستان و سایر همسایگان عرب حوزه خلیج فارس داشته باشد مهم است. نهایتا هم تا زمانی که ایران و عربستان و عراق بعنوان سه قدرت بزرگ خلیج فارس نتوانند روابط حسنه داشته باشند، ازامنیت پایدار هم در این حوزه خبری نخواهد بود.

تئوری و استراتژی ایران، ایجاد یک سیستم همکاری جمعی درخلیج فارس با حضور ایران و عراق و عربستان و سایر کشورها حاشیه خلیج فارس درمنطقه هست که رقابتها و تقابلات را به همکاری تبدیل کند. میتوان از مدلهای سازمان امنیت و همکاری اروپا و وستفالیا و اتحادیه اروپا برای ایجاد چنین سیستمی ، ایده گرفت.

@politicalculture