اقدام نظامی ترکیه، دفاع در برابر تهدیدی بالقوه.. فراز چمنی

اقدام نظامی ترکیه، دفاع در برابر تهدیدی بالقوه

فراز چمنی

در روزهای اخیر ترکیه در پشتیبانی عملیات نیروهای ارتش آزاد سوریه مواضع نیروهای موسوم به ی. پ. گ را در نزدیکی مرز با سوریه در ناحیه عفرین مورد حمله توپخانه ای قرار داده است و هم زمان بسیاری از صاحبنظران و دیپلمات ها متاثر از تبلیغات رسانه ای در روسیه یا غرب از این اقدام ترکیه به عنوان تلاشی برای تحقق رویای احیای عثمانی یاد می کنند و این در حالی است که هیچ افق مشخصی را برای تحلیل های خود نشان نمی دهند و آگاهانه یا ناآگاهانه معلوم نمی کنند که غرض از ارائه چنین تحلیل هایی چیست و تا چه حد مبتنی بر واقعیت های منطقه ای است. چه بسا در کشور خود ما نیز دیپلمات ها و سیاستمدارانی باشند که تصور می کنند " زیبایی کار در ژست های مصلحت اندیشانه است".
اگر چه سیاست خارجی ترکیه در قبال موضوع سوریه از ابتدا مورد انتقاد بوده است ولی ترکیه پس از به اصطلاح دوره نخست وزیری داووداوغلو، بیش از پیش نگران تهدیدات امنیت ملی بخصوص در جوار مرزهایش گردید و با یک رویکرد واقع گرایانه با دکترین " جستجوی دوستان جدید" به تدریج از همسویی با آمریکا کاست و به مذاکره و نزدیکی به ایران و روسیه و بالاخره فرآیند صلح سازی در سوریه متمایل شد.
موضوع عثمانی گری هر چه هست چیزی از سنخ آرمان و ایده آل های یک زمامدار است که کمابیش هر کشوری شبیه آن را بر مبنای فرهنگ و تاریخ خود داراست و در روابط بین المللی امروز چندان جدی نیست، آنچه واقعیت دارد راه های حفظ امنیت ملی، ثبات منطقه ای و ارتقای منافع ملی است که هر کشوری باید آن را در اولویت تلاش های دیپلماتیک یا امنیتی خود قرار دهد.
ترکیه امروز نگران امنیت و تمامیت ارضی خویش است، واقعیت این است که در اثنا جنگ داخلی سوریه، آمریکا و حتی روسیه برخی گروه های تجزیه طلب را با نیت خاصی مورد حمایت و پشتیبانی قرار دادند و این احتمال هست که این جریان در ارتباط سیستماتیک با بعضی جریان های مشابه در سایر کشورها از جمله ترکیه و عراق قرار گیرد. لذا هوشیاری ایجاب می کند که در این مساله جدید پیش آمده با مطالعه بیشتری سخن بگوییم یا دست به عمل بزنیم. ممکن است این گمان پیش آید که به دلیل ملاحظات ناشی از برجام یا تنظیم روابط با قدرت های جهانی، نتوانیم موضعی در همسویی با ترکیه اتخاذ کنیم ولی نمی توانیم منکر آن شویم که معضلی که امروز ترکیه با آن مواجه است ممکن است در آینده معضلی برای ما هم باشد و ناگهان بر ابعاد مشکلات ما بیافزاید. بنابراین، آنچه به عنوان یک حداقل مد نظر قرار داد آن است که اقدام ترکیه توسط ایران و سوریه مورد نکوهش قرار نگیرد و در عین حال به روش دیپلماسی از بروز تبعات ناگوار سیاست های برخی قدرت های جهانی پیشگیری به عمل آید. همواره در طول تاریخ بده و بستان هایی میان قدرت های ذینفوذ بوده است که باید در یک مکانیسم تشریک مساعی میان قدرت های منطقه ای به آنها خاتمه داد. به طور بدیهی باید ضمن همکاری و تعامل با جهان، حوزه هایی را هم برای پی گیری سیاست های مستقل بخصوص در حوزه منطقه پیرامونی برای خود محفوظ نگه داریم. مساله ای که ترکیه امروز با آن درگیر است در منطقه ای رخ می دهد که خواه نا خواه حوزه اقتدار ایران است لذا باید مستقل و با قدرت در مورد آن تصمیم گرفت. اگر راه حل سیاسی دارد که اقدام شود بلکه مساله با اطمینان خاطر طرفین پایان یابد و در غیر این صورت در حداقل اقدام درخور، باید به روش مقتضی با تهدیدهای امنیت ملی و تمامیت ارضی کشور مقابله کرد. شایسته آن است که همواره تاریخ را مدنظر قرار دهیم و در موضوعات خاصی از پیوند مصالح ملی با سیاست قدرت های خارجی بپرهیزیم.

۳ بهمن ۱۳۹۶

کانال فرهنگ سیاسی

@politicalculture