گامی به سوی دوستی و زندگی متعالی شهروندی در جامعه ایرانی با رعایت قوانین و مقررات دولت ج. ا. ایران
دیدهبانی و نظارت بر قدرت
دیدهبانی و نظارت بر قدرت
محمد صادقی
استیون اسپیلبرگ در فیلم جدیدش (The Post) به تلاش روزنامهنگاران برای انتشار مقالهها و سندهای فوقسری پنتاگون در زمان ریاست جمهوری ریچارد نیکسون و افشای پنهانکاری و فریبکاری سیاستمداران آمریکایی در جنگ ویتنام میپردازد. موضوع اینگونه است که دانیل السبرگ (تحلیلگر نظامی) مقالهها و سندهای فوقسری را از محل کارش (ابرشرکت رند) که برای ارائه تحقیق و تحلیل به نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا تشکیل شده بوده، بیرون آورده و کپی آنها را در اختیار روزنامه نیویورکتایمز قرار میدهد. نیویورکتایمز انتشار آنها را آغاز میکند اما با دستور دادگاه از ادامه این افشاگری جلوگیری میشود تا اینکه باقیمانده مقالهها و سندها به دست روزنامه واشنگتنپست میافتد. کاترین گراهام (مالک روزنامه واشنگتنپست) پس از اینکه سردبیر روزنامه او را در جریان دستیابی به آن مطالب قرار میدهد در وضعیت دشواری قرار میگیرد، زیرا تصمیم نهایی با اوست. کاترین با شماری از شخصیتهای پرنفوذ و سیاسی دوست است، بویژه وزیر دفاع پیشین آمریکا (که در افزایش حضور نظامی آمریکا در ویتنام نقش زیادی داشته) مشاورهای کاترین نیز مردانی هستند که بیشتر او را به چشمپوشیدن از این ماجرا فراخوانده و پیامدهای رویارویی با کاخ سفید و دادگاه را برای او تشریح میکنند. همچنین، مساله «منبع مشترک» در افشای سندهای فوقسری با توجه به دخالت دادگاه و دستور منع انتشار به روزنامه نیویورکتایمز، میتوانسته برای روزنامه واشنگتنپست هم دردسرساز شود. اما کاترین با وجود مسائل و موانع، و فشارهایی که بر او وارد میآید، تصمیم میگیرد که مقالهها و سندها در روزنامه منتشر شوند تا مردم حقیقت را بفهمند و فریبکاری درازمدت کاخ سفید برای افکار عمومی آشکار شود...
مطبوعات در دموکراسی و نظارت بر قدرت نقش برجستهای دارند. مطبوعات دیدهبانهایی هستند که اگر به وسیلهای در دست قدرتمندان و حاکمها تبدیل شوند یا در موضوع نظارت بر قدرت شهامت و شجاعت نداشته باشند یا محدودیتها و فشارها امکان کارکردن را از آنها بگیرد و... خسارتهای زیادی به حقوق و منافع مردم وارد میشود. جدیدترین فیلم اسپیلبرگ، همچون اثر پیشین او (پل جاسوسان) بسیار هوشمندانه است و جنبههای اخلاقی کمنظیری دارد. فیلم (The Post) در روایتی جذاب، ما را با بخشی از کار مطبوعات، آزادی مطبوعات و اهمیت آن، آشنا میکند. برای نمونه، وقتی روزنامهنگاران شجاعانه عمل میکنند، افشای پنهانکاری در جنگ ویتنام و در پی آن، افشای ماجرای شنود در واترگیت (محل استقرار ستاد انتخاباتی حزب دموکرات) به رسوایی سیاستمدارانی میانجامد که با فریبدادن افکار عمومی برای پیشبرد هدفهای سیاسی خود به هر روشی روی میآورند. سیاستمدارانی نیرنگباز که همواره در هر کجای جهان باشند، مطبوعات و به طور کلی رسانهها را دشمن خود میپندارند.
دلت گر به راه خطا مایل است
ترا دشمن اندر جهان خود دل است
"فردوسی"
روزنامه ایران ۵ اسفند ۱۳۹۶
@politicalculture