اندیشه‌های اخلاقی در سیاست..۶- اندیشه سیاسی جان استوارت میل

اندیشه های اخلاقی در سیاست

۶- اندیشه سیاسی جان استوارت میل

جان استوارت میل نویسنده و اقتصاددان و اصلاحگر انگلیسی در ۱۸۰۶ متولد شد. وی شروع به آموختن جبر و هندسه و فلسفه کرد مطالعاتی در علوم تجربی داشت سپس به مطالعه اقتصاد سیاسی رو آورد . روانشناسی و بعدا تا حدودی حقوق خواند . نماینده مجلس عوام شد و در مورد موضوعاتی جون مساله زنان و نمایندگی اقلیتها و برخورد آزادمنشانه با ایرلندیها اهتمام ورزید . میل در نوشته های خود اصرار کرد که به آیین سودمندگرایی صادق مانده است اما میتوان گفت میل اساسا سودمندی گرایی متفاوتی را عرضه کرده است .

میل با گفتن اینکه شادمانیهای برتر و پست تر وجود دارند میان انواع گوناگون شادمانی تفاوت گذاشت . به نظر میل چیزی که انسانها هستند به اندازه کاری که می کنند اهمیت دارد . باید میزانی از مشارکت بر عهده انسانها باشد در غیر این صورت زیان از دست دادن آزادی بیشتر از هر مزیت عادی خواهد بود که ممکن است بتوان با استبداد بدست آورد { دموکراسی } . نظام نمایندگی میل سه سطح داشت : مردم _ نمایندگان انتخابی مردم _ هیات سیاست ساز .

میل به پارلمان اهمیت می داد و دو احتیاط را در عین حال درنظر داشت : احتیاط اول اعمال کنترل توسط اکثریت و خطرناک شدن برای اقلیت که بهترین راه جلوگیری از این گرایش مانع شدن از تشکیل حزب اکثریت است و احتیاط دوم در اصل دربرگیرنده حق انتقاد است و تضمین آزادی بیان و مطبوعات و مجلس آن حق را با معنا میکند . میل نوشت : تنها حکومتی که میتواند به طور کامل همه نیازهای جامعه را برطرف سازد حکومتی است که همه مردم در آن شریک باشند.

آزادی : نوشته ای با عنوان « درباره آزادی ». راه حل میل برای مسائل مربوط به رابطه فرد و حکومت عبارت بود از حکومت نمایندگی . از صلاحیت جامعه کمتر میتوان فرار کرد صلاحیتی که گسترده تر از صلاحیت حکومت است . به عقیده وی برای مردمان لازم است که از ستمگری احساسات و عقاید اکثریت نیز در امان باشند. تنها منظوری که برای آن آدمیان حق دارند به صورت فردی یا اجتماعی در آزادی عمل فرد یا افراد دیگر مداخله کنند محافظت و دفاع از نفس است، اما حق ندارند نسبت به کسی اعمال زور کنند.

میل گفت آزادی عقیده و اندیشه باید مطلق باشد . حتی اگر در جهان یک نفر عقیده مغایر داشته باشد نباید خاموش کرد . ساکت کردن و سرکوبی عقیده ای غارت کردن بشریت است . حقیقت متغیر است و با تغییر اوضاع، دگرگون می شود. برای حفظ اعتبار حقیقت، آزادی بیان ضروری است . لازم است حقیقت پیگیرانه مورد حمله و انتقاد باشد تا نیرومندی خود را حفظ کند .

حقوق زنان :میل کتاب اسارت زنان را برای مبارزه در راه تامین حقوق زنان نوشت . به نظر میل طبع زنان نتیجه سده ها اسارت و فقدان فرصت برای آنها بوده است . میل خواهان آزادی زنان و نخستین کسی بود که مسئله حقوق زنان را در پارلمان مطرح کرد . او معتقد بود اگر به زنان فرصت برابر با مردان داده شده بود کاملا آشکار میشد که توانایی کمتری از مردان ندارند .

میل آزادی را نه تنها وسیله شادمانی بلکه هدفی درخود میدانست ، از این لحاظ او با سودمندگرایان پیشین تفاوت داشت . میل همچنین در این مورد با سودمندگرایان دیگر فرق داشت که ارزش اخلاقی را فقط بر حسب رنج و شادمانی درنظر نگرفت یا دست کم رنج و شادمانی را آنچنان درک نکرد که جانبداران بنتام درک می کردند .به نظر میل اجتماعی اخلاقی است که در آن عظمت و بزرگی انسان مورد احترام باشد نه اجتماعی که در ان هرکس بسیار شادمان است . آزادی و اخلاق یکی بدون دیگری ناممکن است.

@politicalculture