پرهیز از اختلافات سیاسی و بین المللی با رویکرد سازنده گرایی.. فراز چمنی

پرهیز از اختلافات سیاسی و بین المللی با رویکرد سازنده گرایی

فراز چمنی

اگر با دید کارشناسی به روابط بین الملل بنگریم، اندیشه سالم مبتتی بر پرهیز از تنش و خصومت است، این موضوع ضمن اینکه نشانه تحول و تکامل فکری بشر جدید نسبت به دوران گذشته است در عین حال هنر و اعتبار یک کشور به منزله یک جامعه انسانی در کاهش سطح هرج و مرج و نظم بخشی به سیستم بین المللی را نشان می دهد.
در تئوری های نوین روابط بین الملل بر موضوع تعامل، همکاری و پی گیری مذاکرات با منطق برد-برد میان دولت ها تاکید می شود که خود تضمینی است بر حفظ صلح، ثبات و امنیت در سطوح ملی و بین المللی.
اگر چه اختلاف نیز امری گریز ناپذیر در روابط بین الملل است ولی رویکرد " سازنده گرایی"( constructivism)، زمینه فکری گفتمان و مذاکره و تبادل هویت، فرهنگ و سیاست ها میان دولت ها را فراهم کرده است و این فرهنگ سیاسی بتدریج در روابط خارجی کشورها حاکم می شود که اولین گام در مواجهه با اختلافات نه ستیز بلکه تعامل باشد. بنابراین، چارچوبی در ذهن دیپلمات ها و سیاستمدارانی که به زعم این جانب سالم فکر می کنند ایجاد شده است که همواره راه تبادل فرهنگی و هویتی با یکدیگر و به قول هابرماس اقدام ارتباطی ( communicative action ) را برای حل مناقشه ها و مسائل در پیش می گیرند.
اما بسیاری از دولت ها بخصوص کشورهای در حال توسعه یا کمتر توسعه یافته، در روابط با یکدیگر نمی توانند سازنده عمل کنند و تعامل های بین المللی آنان به یک نتیجه برد-برد ختم نمی شود، دلیل هم این است که آنها ابتدا باید هریک در سیاست داخلی خود همین تعامل سازنده را میان گروه های سیاسی و اجتماعی جامعه شان شکل دهند و سپس این فرهنگ تعامل سیاسی را به سطح روابط خارجی تعمیم دهند.
آنچه جهان امروز طلب می کند آرامش و امنیتی است که در سایه آن بتوان به رشد و توسعه رسید، چیزی که اساس محکمی برای اقتدار یک کشور محسوب می گردد. این همان درکی است که انتظار می رود نه تنها دولت ها بلکه ملت ها هم باید به آن برسند و سرنوشت خود و سرزمینشان را فدای واکنش های تند و احساسی در قبال موضوعات سیاسی و بخصوص روابط بین المللی نکنند. باید هر ملتی بیاموزد که فرهنگ ستیز و خصومت باید جای خود را به فرهنگ رقابت قانونمند ضمن همکاری های سازنده بدهد، فرهنگی که میاموزد، دشمن را " رقیب " بنگرد و بر تعداد دوستان بیافزاید....

۲۴ آذر ۱۳۹۶
@politicalculture