سیاست داخلی ترکیه: هدایت جامعه مذهبی با حکومت سکولار.. فرازچمنی

سیاست داخلی ترکیه: هدایت جامعه مذهبی با حکومت سکولار

فرازچمنی

این روزها علاقه خاصی به پی گیری سیاست ها در کشور همسایه، ترکیه، ایجاد شده است و تحلیل ها و نظرات مختلفی در خصوص ماهیت اسلامگرایی دولت فعلی ترکیه خوانده یا شنیده می شود اما به عقیده من حقیقت مطلب چیز دیگری است که شاید کمتر به آن توجه کرده اند.

جامعه ترکیه در طول تاریخ چند صد ساله خود از زمان شکل گیری دولت عثمانی، به طور غالب، یک جامعه مذهبی بوده و هست. در دوره حکومت عثمانی، شاه خود را خلیفه، امیرالمومنین و رهبری دینی اصلی، معرفی می کرد که این موضوع، جایگاه روحانیت را تحت الشعاع اقتدار شاه قرار می داد و این فرهنگ سیاسی، بعدها در دوره جمهوریت ترکیه هم ادامه یافت بطوری که در این کشور، همواره حکومت حاکم بر هر دو امر سیاست و دیانت بوده است.

در سالهای پایانی قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم، جریان اسلامگرایی در جامعه ترکیه رشد یافت، به گونه ای که در ابتدا معضلی برای حکومت لائیک ترکیه بود اما در نهایت، احزاب اسلامگرا ولی با ماهیت لائیک، وارد صحنه سیاسی ترکیه شدند که یکی از کارکردهای آنها، تعدیل اسلامگرایی افراطی بود. حزب رفاه و پس از آن حزب سعادت و بخصوص حزب عدالت و توسعه با تلفیقی از سکولاریسم و عثمانی گری توانستند دوباره همان جایگاه برتر حکومت، نه تنها در حوزه سیاست بلکه در دیانت مردم را هم کسب کنند و لذا جریان های رادیکال و از جمله روحانیون سیاسی همچنان از مداخله در امور سیاسی به دور ماندند و از این رو است‌ که آخرین تلاش ها توسط جریان هایی نظیر فتح الله گولن، به عنوان یک حرکت تندروی اسلامگرا، تا کنون ناکام مانده است......

@politicalculture