✳️ دولت رانتی در ایران (۲)

✳️ دولت رانتی در ایران (2)

👈میزان درآمد نفتی در اقتصاد ایران در زمان محمدرضا پهلوی رو به افزایش گذاشت و به ویژه پس از شوک نفتی اوایل دهه ی هفتاد میلادی به اوج خود رسید. عواید نفت که در سال ۱۳۳۳، سال بعد از کودتای ۲۸ مرداد، معادل ۱۰ میلیون دلار بود در سال ۱۳۳۷ به ۲۹۱ میلیون دلار و در ۱۳۴۱ به ۴۴۳ میلیون دلار رسید. برای این که به نقش مخرب این درآمد در اقتصاد تولیدی ایران پی ببریم بد نیست بگوییم میزان واردات کالا که در سال ۱۳۳۳ برابر ۱۰۶ میلیون دلار بود در سال ۱۳۳۷ به ۶۱۰ میلیون دلار و در سال ۱۳۴۱ به ۵۵۱ میلیون دلار بالغ می شد. هر چه بیشتر نفت می فروختیم بیشترجنس خارجی می خریدیم و کمتر تولیدی داخلی می داشتیم. بیماری هلندی در چشم انداز بود.

🔺این گونه تزریق پول نفت به اقتصاد ایران را می توان به صورت استعاره به میزان مواد مخدر مورد نیاز یک معتاد درازمدت تشبیه کرد که به مرور زمان بیشتر و بیشتر می شود. اقتصاد ایران پس از انقلاب و با به روی کارآمدن قشرها و افرادی که با پدیده ی اقتصاد و تولید بیگانه بودند تا عمق خویش به درآمدهای نفتی وابسته شد. در بین سال های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ و در دوران جنگ و نخست وزیری میر حسین موسوی، کل درآمدهای نفتی کشور برابر با ۱۰۳ میلیارد دلار بوده است. در دوران هشت ساله ی هاشمی رفسنجانی یعنی بین ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۶ این میزان به ۱۲۳ میلیارد دلار بالغ شد. در دوران خاتمی بین سال های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ این رقم بیشتر از ۲۰۶ میلیارد دلار بود. سرانجام در دوران طلایی درآمد نفت در ایران، یعنی بین سال های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲، درآمد دو دولت پیاپی محمود احمدی نژاد از مرز ۶۰۰ میلیارد دلار نیز گذشت. در کل در این دوره ی ۳۲ ساله رقمی بالغ بر ۱۰۱۰ میلیارد دلار درآمد نفتی نصیب دولت های پیاپی نصیب ایران شده است.

🔺این ثروت عظیم امکان بالقوه ی این را فراهم آورده بود که سرنوشت تاریخی کشور به واسطه ی تزریق این پول در اقتصاد دگرگون شود. یعنی ایران در همین مدت می توانست به دوره ای از رشد و توسعه ی اقتصادی پا گذارد که آن را از چند هزار سال تاریخ گذشته ی خویش متفاوت سازد. این اتفاق اما نیفتاد. نه تنها این روی نداد، بلکه در این مدت زیر ساخت های اقتصاد ایران تار و مار شد، تولید ویران و وابستگی به واردات به اوج خود رسید، به نحوی که در برخی از سال ها دولت احمدی نژاد بین ۹۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار صرف واردات به کشور کرد. ازشیر مرغ تا جان آدم.

#رانت #اقتصاد_رانتی #دولت_رانتی #دولت_رانتیر
✅ #سیاست_شناسی
@politicology