❇️ چرا ترامپ «این قدر ساده» توانست از برجام خارج شود؟. ✍️ میثم هاشم خانی

❇️ چرا ترامپ «این قدر ساده» توانست از برجام خارج شود؟
✍️ میثم هاشم خانی

🔸 آیا با فرض بروز اختلافات سیاسی شدید بین امریکا با «ترکیه» یا «مالزی» یا «پاکستان»، باز هم امریکا می‌تواند این تحریم‌های ظالمانه را، «به همین سادگی» در قبال این کشورها اجرا کند؟

👈 تفاوت کلیدی ترکیه و پاکستان و مالزی با ایران، آن است که این ۳ کشور عضو سازمان تجارت جهانی (WTO) بوده و هر کدام با بیش از ۱۵۰ کشور معاهده «تجارت آزاد» دارند. در نتیجه اقتصاد این کشورها، ده‌ها برابر ایران با اقتصاد جهانی درهم‌تنیده بوده و بدیهی‌ست که حتی در صورت بروز سنگین‌ترین اختلافات سیاسی میان این کشورها با امریکا یا اتحادیه اروپا یا چین و روسیه، تحریم کردن این کشورها، ده‌ها برابر مشکل‌تر از ایران است. در مقابل، ایران که فقط یک پیمان تجارت آزاد (با سوریه) داشته و در‌هم‌تنیدگی اقتصادی خاصی با اقتصاد جهانی ندارد، به سادگی تحریم‌پذیر است.

🔺با این مقدمه، باید بپذیریم که با وجود هوشمندی دستگاه دیپلماسی اقتصادی کشور در طراحی حقوقی ظرف «برجام»، مظروف اقتصادی این چارچوب حقوقی، می‌توانست هوشمندانه‌تر طراحی شود؛ به شکلی که اقتصاد کشور را «بین‌المللی»تر، «مقاوم‌»تر و «تحریم‌ناپذیر»تر کند. باید بپذیریم که «تنها» کار دستگاه دیپلماسی اقتصادی ما در مذاکره با کشورهای ۱ + ۵، نباید التماس برای «فروش نفت» یا «گرفتن پول نفت» یا «جذب سرمایه‌گذاری خارجی برای استخراج هر چه بیشتر نفت و گاز» یا «خرید هواپیما» باشد، بلکه می‌توانیم تعامل برنده _ برنده با این کشورها را در چارچوبی پیشرو تر تعریف کنیم که بتواند اقتصاد ما را «غیر نفتی»تر و «تحریم‌ناپذیر»تر کند.

🔺 برای بازنگری در استراتژی دیپلماسی اقتصادی کشور، مقدمتا باید توجه کنیم که در رقابت اقتصادی پیل‌افکن و خردکننده قرن ۲۱، صرفا محصولاتی در عرصه «رقابت بین‌المللی» باقی می‌مانند که در یک فرآیند «یارگیری بین‌المللی» تولید شوند. از طرف دیگر در اقتصاد شدیدا رقابتی قرن ۲۱، «اقتصاد مقیاس» (Scale Economy) به معنای کاهش قیمت از طریق افزایش هر چه بیشتر تیراژ تولید، مساله‌ای حیاتی‌ست. دستیابی به اقتصاد مقیاس هم صرفا از راه دسترسی «تضمین‌شده» و «بلندمدت» به بازار کشورهای متعدد محقق می‌شود. نتیجه آنکه در قرن ۲۱، اگر کشورهای خواهان میزبانی کارآفرینان توانمند و خلاق، باید معاهدات «تجارت آزاد» متعددی با کشورهای مختلف امضا کنند. کشورهای امضاکننده یک معاهده تجارت آزاد، تضمین می‌کنند که میانگین تعرفه‌های وارداتی را به سطحی ناچیز (مثلا زیر ۳ %) برسانند و از طرف دیگر قوانینی «آسان» و «یکسان» را برای سرمایه‌گذاری اتباع خود و اتباع کشورهای مقابل در نظر بگیرند. صرفا در این وضعیت «پیش‌بینی‌پذیر» می‌توان امید داشت سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و تولیداتی دارای توان رقابت بین‌المللی شکل بگیرد.

اما در کنار منافع «اقتصادی» برنده _ برنده پیمان‌های تجارت آزاد، منافع «سیاسی» و «امنیتی» این پیمان‌ها نیز چشمگیر است: یک کشور دارای انبوه معاهدات تجارت آزاد، آن‌چنان اقتصاد خود را با کشورهای دیگر درهم‌تنیده می‌کند، که هر تهدید برای اقتصاد آن کشور، به مثابه لطمه سنگین به اقتصاد کلیه کشورهای دارای پیمان «تجارت آزاد» با آن کشور است.

🌐 لینک متن در «خبر آنلاین»:
www.khabaronline.ir/detail/777674

#تحریم
✅ #سیاست_شناسی
@politicology