‍ ✔️غیر از این می‌شد، تعجب داشت🔻.. 🔸آ. طلبه حوزه علمیه

‍ ✔️غیر از این می‌شد، تعجب داشت🔻

🔸آ. طلبه حوزه علمیه

🔹بحث ارتداد خفی طلاب چند روزی است که در فضای مجازی پررنگ شده و نقد و نظرهایی درباره آن نوشته شده است، ولی آنچه بیش از هر چیز به چشم می‌آید این است که با این موضوع، شبیه یک بیماری یا بلای غیر مترقبه برخورد می‌شود. برخی نیز پیکان تقصیر را سمت خود طلاب گرفته‌اند. ولی واقعیت این است که غیر از این نمی‌شد انتظار داشت. یعنی اگر شرایط دیگری رخ می‌داد باید تعجب می‌کردیم.

🔹حوزه علمیه چند دهه‌ای است که دیگر کاری به اعتقادات، فکر طلاب و دغدغه‌های درونی آن‌ها ندارد و تمام سال‌های عمر یک طلبه از ابتدای ورودش به حوزه تا جایی که پیر شود و دیگر کشش شرکت در درس نداشته باشد را صرف فقه و اصول و نشستن در کلاس‌های درس خارج فقه و اصول می‌کند.

🔹در حوزه علمیه، قرآن مهجور است و اگر طلبه‌ای خودش علاقه‌مند نباشد و وارد این موضوع نشود، حوزه علمیه به جز فقه و اصول، از او چیزی نمی‌خواهد. اگر طلبه‌ای بعد از ۱۵ سال طلبگی هنوز نمی‌تواند قرآن را نرم و روان بخواند و بفهمد، مقصر فقط خود او نیست. بلکه باید از حوزه علمیه در این باره سوال کرد.

🔹در حوزه علمیه، حدیث و سیره اهل بیت (علیهم السلام) مهجور است و به جز استفاده‌های تبرکی و تیمنی در ابتدای برخی دروس و سخنرانی‌ها و استفاده از معدود احادیثی که کارکرد فقهی دارند، مابقی در دروس اصلی حوزه جایی ندارند و به طلبه‌ها آموزش داده نمی‌شود و اساسا عالم ربانی به کسی گفته می‌شود که فقیه باشد. البته گفته می‌شود که فقه و اصول مقدمه‌ای برای رسیدن به اجتهاد است و پس از رسیدن به اجتهاد، کار طلبه تازه آغاز می‌شود تا وارد منابع شود و غور کند و... خودمان می‌دانیم که نه‌تنها اکثر طلاب مجتهد نمی‌شوند، که حتی آنان که مجتهد می‌شوند نیز، شاید توفیق کافی برای پیگیری آرمان‌های ابتدای طلبگی‌شان را پیدا نکنند و مشغول مناسبات پسااجتهاد نظیر تدریس فقه و اصول و مدیریت بیت و پیگیری امور دیگر شوند!

🔹در حوزه علمیه، تاریخ و سیره پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام) مهجور است و طلبه‌ای گاه تا درس خارج می‌رسد و همچنان تسلط نسبی بر سیر زندگی پیامبر (صلوات الله علیه) و اهل بیت (علیهم السلام) ندارد. از زندگی اهل بیت عصمت و طهارت، فقط همان قدر می‌داند که با آن می‌شود برای مردم مصیبت خواند، ولی سخن از دوران بلوغ و جوانی و ازدواج آن‌ها می‌شود، نیاز به مطالعه در وقت مقتضی دارد که این وقت مقتضی هیچ گاه از راه نخواهد رسید. زندگی خانوادگی اهل بیت، زندگی اقتصادی‌ و سیاسی آن‌ها نیز همچنان برای اکثر طلاب حوزه علمیه، ناشناخته است.

🔹در حوزه علمیه، عقاید و کلام و بحث‌ها و گفت‌وگوهای اعتقادی مهجور است. مؤسساتی در این باره فعالیت می‌کنند، ولی جریان اصلی حوزه همچنان بر مسیر پرتلفات فقه و اصول، پای می‌فشارد. جایی برای گفت‌وگوهای راحت و بدون ترس نیست. طلبه نمی‌تواند مشکلات اعتقادی‌اش را با کسی مطرح کند، مبادا مورد طعن و قضاوت و تهدید قرار بگیرد.

🔹ارتداد خفی، یک اتفاق تلخ و پیش‌بینی‌نشده نیست. بلکه محک خوردن وضعیت علمی حوزه است. چنین نیست که اگر اکثریت طلاب، همچنان ظاهری متدینانه و مؤمنانه دارند، مشکل اعتقادی و ضعف در ایمان ندارند. چه بسا هنوز در موقعیت دشوار قرار نگرفته‌اند و چه بسا هنوز با برخی از چالش‌ها و پرسش‌های جدی زندگی در جامعه امروز مواجه نشده‌اند. و دیر یا زود با این مشکلات مواجه خواهند شد؛ به محض قرار گرفتن در یک مسئولیت حساس، قدرت پیدا کردن، تمکن مالی، لغزشگاه‌های اخلاقی، خشم، بحران‌های سیاسی و... .

🔹 مطرح شدن این موضوع، برای بسیاری از بزرگان حوزه ناخوشایند است و احتمالا باعث نگرانی و آزردگی خاطر آن‌ها خواهد شد، ولی موقعیت خوبی است برای به رسمیت شناختن مشکلاتی که با مخفی کردن آن‌ها هیچ وقت حل نمی‌شوند؛ بلکه بهترین راه، مواجهه همدلانه، تحلیلی و بدور از قضاوت‌های سریع درباره اشخاص است. هیچ کس بهتر از خود حوزه نمی‌تواند مشکلاتش را حل کند؛ مخصوصا چنین مشکلاتی که اختصاصی حوزه نیست و اگر در حوزه علمیه حل نشود، دامنه‌اش همه جامعه را فراخواهد گرفت... اگر همین امروز،‌ نگرفته باشد.

#نقد
#ارتداد_خفی_برخی_طلاب

👈نقل از کانال نامه های حوزوی

«دین و جامعه» کانال مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین
@religionandsociety