‍ 🔷پیاده روی کاظمین.. محمدرضا پویافر

‍ 🔷پیاده روی کاظمین

محمدرضا پویافر

یکی از آیین‌های پیاده روی سنتی در عراق، پیاده روی زیارتی به سوی حرم امامان شیعه، امام موسی کاظم(ع) و امام جواد (ع) کاظمین، نزدیکی بغداد است. این آیین پیاده ری به روایت خود عراقی‌ها دومین پیاده روی زیارتی بعد از پیاده روی بزرگ اربعین است.
اهمیت مطالعات اجتماعی زیارت در دوران نوینِ مطالعات اجتماعی دین، به ویژه جامعه شناسی دین، هم به دلیل سیالیتِ هویت انسانِ مدرن (زیگمونت باومن و آنتونی گیدنز) و هم به دلیل جستجوی معنای این انسان گمشده در حیرانی مدرنیته، مضاعف شده است. بنابراین تعجبی ندارد که این جستجوی معنا به تنهایی بتواند تبیین کننده افزایش قابل ملاحظه جمعیت مشتاق زیارت در همه جهان و در میان پیروان همه ادیان، بلکه در میان غیر دینداران باشد. پیوند زیارت با گردشگری و انواع مجادله‌های نظری در تمایز یا عدم تمایز بین زیارت و گردشگری، به اهمیت پژوهشی این موضوع برجستگی بیشتری داده است. در این میان، مطالعات اجتماعی در مورد آیین‌های پیاده روی زیارتی توجه ویژه و خاص خود را می‌طلبد. چرا که معنایِ حرکت در زیارت، در مورد آیین‌های پیاده روی زیارتی، اساساً مفهومی متفاوت می‌یابد. حرکت در پیاده ری زیارتی، شامل تجربه زیارت در هریک از گام‌های زائر، و نه فقط در مقصد است.

✳️مجموعه عکس‌های زیر(پوشه پیوست به این یادداشت) مربوط به پیاده روی زیارتی کاظمین، در روز شهادت امام کاظم (ع) در همین دیروز و امروز(23 فروردین 97) است. این عکس‌های خوب را «سمیر»، میزبان گروه پژوهشی من در مطالعه «خیر دینی در اربعین» برای یکی از همکاران عربِ هموطن در گروه به نام انتصار موسوی فرستاده است. سمیر اهل روستای کفل است که ما در مسیر پیاده روی اربعین سال 96 یک شب را مهمان او، خانواده او و همسایه‌شان بودیم. او با مهمان نوازی خاص عراقی ما را به بازدید از مکان‌های مهم آن روستا، به ویژه آرامگاه زید بن علی بن الحسین (امام زید)، مسجد نخیله و آرامگاه ذی الکفل نبی برد. خانم انتصار موسوی دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی و یکی از دو همکار عرب تیم ما برای مصاحبه با موکب داران عراقی بود.
جا دارد هم از سمیر و هم از انتصار موسوی برای در اختیارگذاشتن این عکسها تشکر کنم.

دیدن این عکس‌ها به خصوص برای آنها که تجربه حضور -چه برای زیارت، چه پژوهش و چه هر دو را- در اربعین داشته‌اند، می‌تواند هم جالب توجه و هم به نوعی تداعی کننده صحنه‌های مشابه در پیاده ری اربعین باشد.

#یادداشتها
#محمدرضا_پویافر

«دین و جامعه» کانال مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین