مرجع محتوای تخصصی مطالعات اجتماعی دین: نشستها، همایش ها، پایان نامه ها، معرفی کتاب، مقالات، پژوهشها و یادداشتهای تحلیلی. اطلاع رسانی، تبادل و دریافت مطلب: مریم محمدی اکمل @maryam_mohamadiakmal
محبوبیت روحانیت؛ افزایش یا کاهش؟.. «از کانال راوی»
محبوبیت روحانیت؛ افزایش یا کاهش؟
"از کانال راوی"
پس از هشدار صریح و بیسابقه آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی درباره کاهش محبوبیت اجتماعی روحانیون و توصیههای وی برای ترمیم این آسیب، موافقین و مخالفین هنوز به بحث و گفتگو در رسانهها و دیدارها میپردازند.
در تازهترین واکنشها آیتالله نصرالله شاهآبادی در دیدار با رییس مرکز رسیدگی به امور مساجد گفته است: «محبوبیت روحانیت در ابتدای انقلاب در اوج بود و انتظار میرفت روز بهروز پیشرفت کند ولی متاسفانه این اتفاق نیافتاد که این امر نتیجه عملکرد نامناسب بخشی از روحانیون بوده است». آقای شاهآبادی از علمای قم و فرزند استاد اخلاق و عرفان امام خمینی است.
علاوه بر این، چند مقام رسمی حوزه و برخی استادان و محققان حوزوی و دانشگاهی نیز درباره جایگاه اجتماعی روحانیت به موضعگیری پرداختند. آیتالله مقتدایی و حجةالاسلاموالمسلمین سید احمد خاتمی از مقامات عالی حوزوی بودند که از وضعیت کنونی روحانیت دفاع کردند.
حجةالاسلام احمد فرخفال مدیر سابق حوزه علمیه استان قم نیز به شفقنا گفت: «روحانیت باید در جناحبندیها و حزبها ورود نکند و در امان باشد تا نقش محوری و هدایتگری خود را در جامعه داشته باشد».
حجةالاسلام دکتر مهدی ابوطالبی از استادان وابسته به مؤسسه آیتالله مصباح یکی دیگر از مخالفان موضوع کاهش جایگاه اجتماعی روحانیت بود. به اعتقاد وی روحانیت نفوذ بسیار بیشتری نسبت به قدیم پیدا کرده است.
اما آیتالله محمدعلی گرامی قمی هم در گفتگو با سایت مباحثات ضمن تایید قاطع دغدغه آیتالله شبیری زنجانی گفت: «آن محبتی که پیشتر ـ مخصوصاً سال اول پس از انقلاب و سال آخر پیش از انقلاب ـ بود دیگر نیست. اصلاً جوّ دیگری در اظهار علاقه نسبت به روحانیت بود».
حجةالاسلام والمسلمین غرویان نیز گفت: «صحبتهای آیتالله شبیری زنجانی درست است زیرا طلبههای کم سن و سال که باید مشغول مطالعه و کسب علم باشند به مباحث سیاسی، احساسی و هیجانی کشیده شدهاند که درنتیجه آن له و علیه افراد و شخصیت صحبت میکنند و موضع میگیرند».
دکتر سید صادق حقیقت استاد برجسته علوم سیاسی دانشگاه مفید قم که خود از شاگردان آیتالله شبیری بوده است نیز در اینباره گفت: «روحانیت به این علت که مسؤولیت اصلی خود را که فرهنگ بوده، تا اندازهای رها کرده و در مناصب قدرت پافشاری میکند، محبوبیتش در طول زمان کاهش پیدا کرده است. اعتقاد بنده این است که جایگاه علمی و اجتماعی روحانیت تنزّل پیدا کرده است».
آیتالله قائینی از استادان برجسته حوزه قم نیز ضمن حمایت از اظهارات آیتاللهالعظمی شبیری از طلاب جوان درخواست کرد بیشترین همت و تلاش خود را صرف تحصیل علم و تقویت بنیه علمی خود کرده و از ورود زودهنگام به سیاست دوری کنند.
حجةالاسلام والمسلمین سید علی موسوی اردبیلی استاد حوزه و فرزند مرحوم آیتاللهالعظمی اردبیلی نیز گفت: «روحانیت از میدانهایی که در حیطه کارش نیست دوری کند. اظهار نظرات غیر کارشناسانه دید مردم را نسبت به روحانیت تغییر میدهد».
همچنین حجةالاسلام کریم خانمحمدی؛ استاد جامعهشناسی دانشگاه باقرالعلوم(ع) به مباحثات گفت که بهعنوان یک مشاهدهگر که عینک جامعهشناسی هم دارد، شاهد پایینآمدن جایگاه علمی حوزه است. وی افزود: «در بهمن سال ۱۳۸۹ بنده در سفر به عراق، با آیتالله شیخ بشیر نجفی ملاقات کردم. ایشان معتقد بودند که سطح علمی حوزه علمیه قم پایین آمده است. حوزه نجف، عمق خود را از دست نداده است؛ تنها تعداد را از دست داده؛ علم با همان عمق سابق اینجا هست. شما در قم مدام طلبه گرفتید، اما طلبهای که وقتی به اینجا میآید و یک متن را به او میدهید، یک سطر آن را هم نمیتواند بخواند. غرض این است که گزارش آیتالله شبیری را من از آیتالله شیخ بشیر نجفی هم شنیدم. تجربه زیسته خود بنده در حوزه هم هست. واقعیت این است که من وقتی پایاننامههای حوزوی را میبینم، واقعاً ضعیف هستند. من عاجزانه از معاونت پژوهشی حوزه درخواست دارم در این زمینه فکری اساسی بکنند. اگر پنجاه سال بعد یک گروه علمی پایاننامههای حوزوی ـ مخصوصاً سطح ۳ ـ را با جاهای دیگر مقایسه کند، آبروی ما خواهد رفت. من احساس مسؤولیت میکنم».
دکتر سید حسن حسینی استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران نیز وضعیت کنونی روحانیون در مساجد را نشانهای از صحت تحلیل آیتالله شبیری دانست و از اداری شدن فعالیت روحانیون انتقاد کرد.
بحث بر سر نوسانهای نفوذ اجتماعی روحانیت سالهاست که در محافل مختلف در جریان است و پرسش بسیاری از نظرسنجیها و پیمایشهای دو دهه اخیر بوده، اما موضعگیری بیسابقه آیتالله شبیری زنجانی بهیقین نقطه عطفی در طرح و آسیبشناسی این موضوع خواهد بود.
منبع: کانال «راوی»
#یادداشتها
برای پیگیری سایر مطالب مرتبط به کانال دین و جامعه بپیوندید:
@religionandsociety