«تقابل مفهومی و کارکردی قهرمانی و پهلوانی»

" تقابل مفهومی و کارکردی قهرمانی و پهلوانی"

تقابل قهرمانی با پهلوانی یکی از مقولات مهمی است که نشانگر تغییر و تحول در ورزشهای زورخانه ای است. بنظر می رسد قهرمانی و پهلوانی دارای نقاط تشابه و تفاوت است. یک تفاوت عمده که بین ورزش باستانی با سایر ورزش ها همواره به نظر می رسیده، معطوف به زمینه های اخلاقی و رفتاری بوده است .

متاسفانه امروزه جو پهلوانی و زورخانه با فضای قهرمانی تضعیف شده و آن پهلوانی و جوانمردی مثل گذشته برجسته نیست. آن تفاوت بارز خصلت های پهلوانانه در مرز میان زورخانه و سایر رشته های ورزشی کمرنگ و مخدوش شده است. امروزه بنظر می رسد فضای رقابتی قهرمانی که در حال سلطه بر فضای زورخانه هاست هر روز جای بیشتری بخصوص در میان جوانان باز می کند به طوری که از جوانمردی فقط اسمی باقی مانده است و بس.

آنچه برای برخی از باستانی کاران نگران کننده است، جو زورخانه است که رقابتی شده. این گرایش نسل به نسل تشدید می شود؛ کودکان و خردسالانی که وارد این ورزش می شوند از همان ابتدا با فضای رقابت و تلاش برای کسب عنوان قهرمانی آشنا می شوند. آنها برخلاف قدیم که جوانمردی و پهلوانی را می دیدند و یاد می گرفتند، امروز در زورخانه الگوی خود را قهرمان قرار می دهند تا پهلوان.

با حاکم شدن فضای قهرمانی در زورخانه پول هم کم کم جای خود را باز می کند و با وارد شدن پول به نوعی آن ارزش های زورخانه و جوانمردی و فتوت (سادگی، عدم لذت طلبی، کثیرطرد بودن) نیز تحت شعاع قرار می گیرد.

به نظر میرسد امروزه قهرمانی در ذهن زورخانه کاران بیشتر جا باز کرده است و بیشتر مورد نظر است و به تبع آن علاقه به قهرمان شدن و رسیدن به رتبه، بیشتر مورد اهمیت است تا گرفتن لقب پهلوان. از نگاه زورخانه ای ها در سلطه این جو رقابتی، عملکرد فدراسیون نیز به نحوی موثر است که جوانان را برای قهرمان شدن تشویق می کند و بقیه مسایل در حاشیه قرار میگیرد بجای توجه به اصول پهلوانی دارد به قهرمانی می اندیشد: «این فدراسیون توجهش همش به این قهرمانی و اینها است و اصلا به مسایل اصلی دیگر توجه ای نداره»

مشارکت کنندگان معتقد بودند که در گذشته مرزی میان بزرگتر و کوچکتر قایل می شدند و پیشکسوتان مورد احترام بودند، الگو بودند. اما امروز افرادی که به زورخانه می آیند بخصوص جوانان کمتر در پی احترام به پیشکسوتان هستند و اکثرا توجه آنها به کسب مدال و عنوان جلب شده است . دیگر به دنبال فهم اینکه مردانگی چیست یا مروت چیست نیستند.

به طور کلی با سلطه فضای قهرمانی و مادیات جو پهلوانی زورخانه در حال تضعیف است. ورود کودکان دارای فکر قهرمانی به این امر دامن می زند و از سوی دیگر ساختار و برنامه های فدراسیون که معطوف به سیستم ورزش مدرن میباشد موجب بی توجهی به ساختار سنتی و ارزشهای سنتی این ورزش شده و به تخریب جو زورخانه دامن زده است.

نگارنده : سینا امینی زاده

منبع : راهبرد اجتماعی فرهنگی » زمستان 1392، سال سوم - شماره 9 26 صفحه - از 109 تا 134

sociology_of_sport