💎خلاصه نظریات جامعه شناسی آنتونی گیدنز.. 🔘قسمت پنجم.. 🔺ساختار درونی کنشگر

💎خلاصه نظریات جامعه شناسی آنتونی گیدنز

🔘قسمت پنجم

🔺ساختار درونی کنشگر

گیدنز معتقد است که پدیده اصلی در ساختار درونی کنشگر فقط آگاهی گفتمانی و ناآگاهی نیستند،بلکه معرفت ضمنی آگاهی عملی نیز نقش مهمی در انجام کنش دارد.
گیدنز در این رهیافت خود شدیداً تحت تأثیر ویتگن اشتاین و همچنین هایدگر است.تکیه‌گاه شاخص‌ها و طرح‌های قواعد همین معرفت ضمنی آگاهی عملی است که در ضمن به ظاهر مسئولیت توانایی انجام کنش را به طور کلی به عهده دارد.این نیروهای ناآگاهانه تأثیرگذار نیستند که در این‌جا معیارها و شاخص‌های کنش را تعیین می‌کنند.همچنین این موضوعاتی که آگاهانه و بازتابی عمل می‌کنند نیز نیستند،بلکه این دلایل ضمنی بر شناخت مهارتی و میزان اطلاعات کنشگر هستند که در این رابطه تعیین‌کننده هستند.

🔺شناخت مهارتی

کنشگر بر این اساس به «هدایت بازتابی کنش» Reflexive Monitoring of Action می‌پردازد.به عبارتی خود را به شیوه‌ای معمولی در جریان کنش مشاهده می‌کند.این عمل را نباید با بازتاب شناختی-اخلاقی اشتباهی گرفت. آگاهی عملی در این‌جا به شکل دستور زبان عمل می‌کند:
کنشگر قواعد را نه به منزله دانستن آن Knowing That بلکه به منزله دانستن استفاده از آن Knowing How می‌شناسد.کنشگر ممکن است جلوه‌های نامناسب با شاخص را تشخیص ندهد – این ویژگی کاملاً با «جنون ارزشگذاری» Judgemental Dope متفاوت است که گارفینکل پارسونز را به آن متهم می‌کرد – لیکن کنشگر در وضعیت عادی از بازتاب گفتمانی این شاخص‌ها استفاده نمی‌کند.

🔺هرمنوتیک دوگانه

اتصال معنادار عمل اجتماعی به شاخص‌ها و طرح‌های تفسیری قواعد سبب می‌شود تا علوم اجتماعی به چشم‌انداز «هرمنوتیک دوگانه» نیاز پیدا کند. که با «هرمنوتیک ساده» علوم طبیعی در تعارض است.علوم طبیعی موضوعات‌اش را – گیدنز در این‌جا از از نظریه علم فراتجربی توماس کوهن استفاده می‌کند – در چارچوب الگوهای تبیینی Paradigm تفسیر می‌کند.
به عبارتی عمل تفسیر خود فعالیتی هرمنوتیکی و معنادار است، چراکه مواد طبیعی با معنا ساخته نمی‌شوند.
علوم اجتماعی و انسانی برخلاف این خود تفاسیر و محصول تفاسیر هستند.
آن‌ها به کمک نظریه‌ها موضوعاتی را تعبیر می‌کنند که قبلاً و بدون دخالت دانشمندان علوم اجتماعی به کمک شاخص‌های معنایی شکل گرفته اند:
عمل اجتماعی. به عبارتی دیگر آن‌ها عمل اجتماعی موجود را تفسیر می‌کنند. هرمنوتیک دوگانه به معنای اثر بازخوردی نظریه‌های علوم اجتماعی بر شکل‌گیری معرفت روزمره و عمل آن است.

🔺فهم عمل اجتماعی

دانشمند علوم اجتماعی دست‌کم در آغاز نمی‌تواند فعالیت خود را صرفاً محدود به مشاهده ناب کند.او برای فهم و پی‌گیری عمل اجتماعی ابتدا به‌ ساکن باید قواعد معرفتی شرکت‌کنندگان را بشناسد،به عبارتی معرفت مشترک Mutual Knowledge آن‌ها را بازسازی کند.البته این به هیچ وجه به این معنا نیست که دانشمند باید اعتقادات عمومی شرکت‌کنندگان را پذیرفته و با توجه به دنیای آن‌ها فعالیت کند.
معرفت علوم اجتماعی بر عکس به خودی‌خود این امکان را دارد که بر معرفت روزمره تأثیر گذاشته و آن‌را به شیوه‌ای تغییر دهد که عواقب آن از اکنون روشن نیست:
عمل اجتماعی در نظریه ساخت‌مندی گیدنز عمل به شیوه‌ای بنیادی و از خصوصیات زمانی و مکانی برخوردار است.
گیدنز به نظریه اجتماعی کلاسیک این انتقاد را وارد می‌دانست که آن‌ها سازگاری هنجاری را محور تعمق‌های نظریشان قرار داده و به اندازه کافی برای زمان و مکان به منزله عوامل سازنده و ویرانگر کننده ساختارها نقش قائل نیستند و این دو عامل را تا سطح چارچوب از قبل موجود کنش و وضعیت اجتماعی تقلیل می‌دهند.
نظریه‌های جامعه‌شناختی که برای آن‌ها نظم اولویت دارد، زمان را در ارتباط با ثبات اجتماعی در نظر می‌گیرندکه منظور از آن قبول فرض وضعیـت تقریباً با ثبات اجتماعی بدون توجه به زمان است.زمانی که زمان در ارتباط با ثبات قلمداد می‌شود، شرایط فراهم می‌شود تا دگرگونی اجتماعی به منزله مسئله اجتماعی نیازمند توضیح طرح شود.

🔺ساختاری شدن و ساخت‌مندی

گیدنز اهمیت بنیادی برای زمان در رابطه میان ساختار و قواعد از یک سو، و ساختار و کنش از سوی دیگر قائل است:
اعمال اجتماعی در ارتباط با تغییرات زمانی بیانگر سلسله‌ای از لحظات تکمیل و استمرار هستند.نظم اجتماعی بر این اساس چیزی جز بازتولید اجتماعی نیست و می‌توان آن‌ها را مترادف به کار برد.نظم اجتماعی چیزی جز تکرار اعمال مشابه و نمونه و استفاده معمول و روزمره از قواعد و تفسیر آن‌ها نیست.
این نظریه انسان را به یاد نظریه نیکلاس لوهمن در باره خودسازی و خودتولیدی نظام اجتماعی می‌اندازد.نسبی بودن بازتولید اجتماعی در مدل گیدنز شکل «بازگشتی» پیدا می‌کند،یعنی ارجاع حضوری معنادار به حضوری معنادار، ارجاع به عناصر معنایی گذشته در حال حاضر.
https://t.me/joinchat/AAAAAEJLNLu9Gs-xukoTpA