نقدی بر مطلب «چرا در ایران روشنفکران با یکدیگر گفتگو نمی‌کنند؟» دکتر مهران صولتی

نقدی بر مطلب "چرا در ایران روشنفکران با یکدیگر گفتگو نمی کنند؟" دکتر مهران صولتی

ایشان در مطلب خود، موانع گفتگوی روشنفکران ایرانی را در موارد زیر دانسته اند: شکاف میان نظر و عمل؛ ارزشی به نام قاطعیت؛ فرهنگ مرید و مرادی و نهایتا کارکردی نبودن گفتگو.
موانع فوق را می توان موانعی اجتماعی و روانی دانست که بر گفتگوی روشنفکران ایرانی موثرند. این موانع هر چند در جای خود تاثیرگذارند اما نقش تعیین کننده ای ندارند. همچنین این موانع بیشتر معلول به شمار می روند تا علت.
اما مانع تعیین کننده چیست؟ در جواب باید گفت "نظام سیاسی ایدئولوژیک". مانعی که در تحلیل دکتر صولتی هر چند در بند " کارکردی نبودن گفتگو" به صورت پراکنده به آن اشاره ای شده، اما برجسته نشده است. چرا که نظام سیاسی ایدئولوژیک هست که سایه اش را بر همه عرصه های زندگی گسترده است و به دنبال تبلیغ و تلقین ایدئولوژی واحد و کلیشه ای از واقعیات اجتماعی است و هر گونه نظر و فکر مخالف یا ناهماهنگ با آن را برنمی تابد. چنین نظامی نه تنها امکان شکل گیری گفتگوی آزادانه و عمومی را نمی دهد، بلکه اصلا طرح چنین موضوعاتی را پروژه ای علیه نظام و امنیت ملی محسوب می کند. در مقابل، گفتگوهایی که با هدف تقویت ایدئولوژی حاکم باشد، امکان ظهور و بروز خواهند داشت. بنابراین با وجود چنین نظام سیاسی نمی توان شاهد گفتگوی آزادانه و عمومی روشنفکران ایرانی بود.