✍️دربارۀ برنامه راز نادر طالب زاده

✍️دربارۀ برنامه راز نادر طالب زاده

🔴ماهیتِ رازآلودگی یک پدیده یا رویداد، باعث می شود تا در تحلیلِ آن موضوع، ذهن به آسانی به پاسخ ها و ریشه های «چرا»یی موضوعات پی نبَرد. اگر پاسخ به "راز"ی آسان باشد ، که آن راز دیگر راز نیست ؛ امری است چون سایر امور؛ می شود چیزی که فهمیدنش نیازمند ریاضتِ ذهن نیست.

قرارگیری در برابر مظاهرِ رمزگونه و رازگونه همواره با بشر بوده و تلاشِ ذهن و روح در کشفِ رازها ، برای هر کس به قدرِ وسع و همتش برقرار بوده و هست. اما آنچه که مقصود این نوشتار است رویکرد افرادی همچون جناب نادر طالب زاده در تحلیل موضوعات رازگونه است .

🔵برنامه راز [که مجدداً سری جدید آن این شب ها از شبکه چهارم سیما پخش می شود] همچنان که از نامش پیداست در تلاش است تا با رمزگشایی از برخی امورِ مهم اجتماعی/سیاسی [و با نگاهی فرهنگی] ، به تحلیلِ موضوعاتِ مختلف بپردازد. اما آنچه که باعث شگفتی و حیرت است رویکردِ این برنامه در تحلیلِ خطی و ساده سازیِ اموری است که تحت عنوان «راز» از آن ها یاد شده است .

دعوت از یک یا دو میهمان با یک نوع نگاهِ واحد، عدمِ طرحِ نظراتِ متعدد و متکثر ، دستیابیِ سریع به جواب نهایی و ... از جمله رویکردهایی است که برنامه راز در تحلیل و رمز گشایی از مسایل چندلایه و "رازگونه" دارا بوده است .

🔴برای مثال برنامه راز مورخ 31تیرماه 93 به موضوع تحلیل بازار مسکن و علل گرانی مسکن در ایران اختصاص داشت.

موضوع ساخت و ساز و مسایل فنی متعدد مرتبط با آن از حوزه طرح سازه و معماری تا مصالح مصرفی در ساختمان ، اقتصاد مسکن ، ضوابط صدور پروانه احداث بنا و پایان کار ، ضوابط نظارتی اجرای بنا و ... هر یک برای خود علمی مجزا و با عقبه دهه ها تحقیق و پژوهش محسوب می شوند و اساسا این موضوع بیش از آنکه ماهیتِ رازگونگی داشته باشد ، ماهیتِ علمی را داراست و چنین نیست که بتوان در یک برنامه چهل و پنج دقیقه ای موضوع مسکن را تحلیل کرد ، و در انتها هم با قطعیت و اعتماد به نفس راه حلی برای حل شدنِ مشکلِ مسکن در ایران ارایه داد. (!)

🔵دریغ و تاسف این نوشتار به جهت راه حل های ارایه شده برای موضوع مسکن در برنامه مذکور نیست . بلکه آنچه موجبات تالم و دریغ است رویکردِ ذهنی است که منجر به چنین رفتاری می شود. خطی و ساده کردنِ معادلات دیفرانسیل چندمجهولی ، و فرو کاستن از تعداد پارامترهایِ مجهول که هنر محسوب نمی شود. حلِ موفقیت آمیز یک معادله، یعنی یافتنِ تک تک مولفه های مجهول معادله ولو به تقریب. تک مجهولی کردنِ هر موضوعِ رازگونه ای، ما را بدان سمت و سوی سوق می دهد که به آسانی به جواب هایی می رسیم . جواب هایی که چون از حل معادله تک مجهولی حاصل آمده خیلی هم به صحت جوابمان خرسند و خوشوقت ایم.

🔴بازهم در این بحث باید اشاره شود که مایه دریغ و تالم اصلی در آنجاست که اگر مبنایِ ریاضت و ریاضیاتِ ذهن را براین سنگِ بنا استوار کنیم، باید انتظار بکشیم که برای هر بحثِ چند وجهی و چند لایه و غامضی ، جوابِ خطی و آسان و سریع در گوشه ای افتاده باشد . اگر موضوعاتی که بشر چندین دهه (حداقل) در حل آنها تلاش کرده را ، افرادی خارج از حوزۀ تخصصی بتواند به آسانی به تحلیل بنشیند پس محصولِ آنچه تا کنون بدان اهتمام شده کجاست ؟
به رغم علاقه و تعلق خاطر به سوابقِ هنری،فرهنگی فردی چون جناب طالب زاده، اما از باب خطرناک بودنِ این سیستم و ساز و کارِ فکری، این انذار ضروری انگاشته می شود. این چه جور برخوردی با ماهیت "راز" است؟

🔵دنیایِ امروزِ ما بر پایه ساز و کارها [بخوانیم سیستم ها]یی بنا نهاده شده که محصولِ تلاش علمیِ بشر در حوزه های متعدد و متطور است . بی شک به برخی از این امور و ساز و کارهای اداره جوامع انتقاداتی وارد بوده و هست ، اما این رویکردِ ساده کردنِ سیستم های پیچیده [در بهترین حالت] ما را بدانجا خواهد رساند که پس از فهمیدنِ اشتباه بودن جوابِ راز ، دوباره کاری و دوباره واکاوی برای یافتن پاسخ را آغاز کنیم. اما این رویِ خوشِ ماجراست . چرا که بسیاری اوقات روانه شدن از پیِ یک جواب غلط، آسیب هایی به همراه دارد که قابل جبران نیست .
@solseghalam
(ادامه این متن در پائین🔻🔽 )