هرکه ناموخت | از گذشتِ روزگار | نیز ناموزد | زِهیچ آموزگار
۲۳ آگوست ۱۹۸۸ (۲ شهریور ۱۳۶۷). از: بغداد، عراق (سفارت آمریکا)
۲۳ آگوست ۱۹۸۸ (۲ شهریور ۱۳۶۷)
از: بغداد، عراق (سفارت آمریکا)
به: گروه جنگ خلیج، وزارت خارجه، نمایندگی در سازمان ملل (ژنو)، نمایندگی در سازمان ملل (نیویورک)
موضوع: ایران- عراق: در آستانه نشست ژنو
۱. کل پیام محرمانه
۲. خلاصه: عراقیها در حالی به ژنو میروند که آنچه ایران خواسته است، یعنی آتش بس را قبول کردهاند. گمان ما این است که آنها نسبت به آنچه از گفتگوها نصیبشان خواهد شد بدگمانند. خواستههای آنها عبارتند از تضمین کشتیرانی آزاد (از جمله برای کشتیهای جنگی) بدون بازرسی ایران، عدم پرداخت غرامت به ایران، جلوگیری از اعلام هرگونه محکومیت و حکمی از سوی کمیته بیطرف در رابطه با عراق، مشخص شدن کامل مرزهای زمینی، و در نهایت قرارداد صلحی که مهمترین هدف یعنی عدم دخالت در امور داخلی عراق و از جمله حمایت از کردها را تضمین کند. مشکل اینجاست که عراقیها احتمالاً باور ندارند که رژیم مذهبی ایران حتی پس از فوت (آیت الله) خمینی چیزی جز توسعه طلب و انقلابی باشد و لذا هیچ معاهده صلحی در طولانی مدت ارزش چندانی نخواهد داشت. پایان خلاصه.
..........................................
۵.... مجموعهای از امتیازاتی که عراقیها (در این نشست) به عنوان هدف دنبال میکنند عبارتند از:
— تضمین کشتیرانی آزاد در خلیج/هرمز/شط، از جمله برای ناوهای جنگی بدون هرگونه بازرسی یا ممانعتی از سوی ایران.... این موضوع نه تنها به خودی خود برای عراقیها مهم است، بلکه آزمونی برای ارزیابی نیت ایرانیهاست. در سطح پایینتر، نیز ممکن است مایل باشند آن را به عنوان نکتهای برای تحقیر ایرانیها به عنوان دستاورد به خانه ببرند.
— مشخص ساختن مرزها همچنانکه در معاهدات پیشین از جمله توافقنامه الجزایر مشخص شده بود.
— باطل نمودن بخشی از توافقنامه الجزایر که به مالکیت شط بر میگردد و باز گرداندن کل مالکیت آن به عراق.
— عدم صدور هرگونه محکومیتی برای عراق توسط نهادهای بیطرف. ما فکر میکنیم عراقیها به خوبی میدانند که هیچ کمیتهای هیچگاه رای مثبتی به نفع عراق صادر نخواهد کرد.
— عدم پرداخت غرامت به ایران. یک سال پیش اگر ایران قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفته بود، با وجود در اختیار داشتن جزایر مجنون و فاو در موقعیت خوبی برای درخواست میلیاردها دلار غرامت قرار داشت. در حال حاضر با از دست دادن این مناظق برتری خود را از دست داده است. عراقیها موضوع غرامت را نخواهند پذیرفت و در مقابل درخواست بازسازی متقابل دو کشور را ارائه خواهند کرد.
.................................................
۸. در سوی دیگر اهداف ایرانیها، آنطور که ما از اینجا درک میکنیم، بسیار با عراقیها متفاوت است:
— ایرانیها آتش بس را بدست آوردهاند. برای آنها موضوع حفظ آن تا حداکثر زمان ممکن و دادن حداقل امتیاز است.
— منظور آنها از صلحی جامع در این مقطع تنها ترک مخاصمه است.
— اجرای مجدد توافقنامه الجزایر تنها در موضوع مالکیت شط، با تعیین مرز آبی بر مبنای تالوگ، و بدون تعهد به عدم مداخله و یا تعیین مرزهای زمینی
— اصرار بر حق بازرسی تمامی کشتیها در خلیج و مصادره تمام تجهیزات و مواد نظامی و یا مرتبط با جنگ، از جمله کشتیهای جنگی.
—اعلام محکومیت عراق و به نفع ایران توسط نهاد بیطرفی (که از طرفهای مورد علاقه ایران تشکیل شده باشد)
— پرداخت غرامتی عظیم تنها به ایران
— دوره آرامش که طی آن جهان، ایران و عراق را فراموش کرده، ناوگان غربی خلیج فارس را ترک کرده و تحریم تسلیحاتی ایران برداشته شود.