چگونه باور کنم؟ |جلال آل احمد | برای غلامرضا تختی.. و بعد یکی از دوستان دور رسید

چگونه باور کنم؟ |جلال آل احمد | برای غلامرضا تختی

و بعد یکی از دوستان دور رسید. و سلامی. در گوشم و گفت که «دیروز تا حالا سه نفر خودکشی کرده‌اند. یکیش در بیمارستانی. و با طنابی که از ملافه ساخته...» و رفت. خبر را بلند برای همه گفتم. و سکوت. و‌‌ همان جوانک اولی در آمد که: یعنی از ۲۵۰۰ سال پیش هم سابقه داشته؟ گفتم: آره. مرگ سیاوش. - و بعد سکوت و بعد رفتم سر منبر. همچنان بر سرقبر گمنامی ایستاده: که صدای «الرحمن» از بلندگو برخاست. و پراکندیم. و برگشتن

تلخی آن تماشا و آن جماعت بی‌سر، که آخر کار حتی صدای بلندگویی را به عنوان مرکزاتجاه نداشت ، آنهم جماعتی که این همه به دیکته عادتش داده‌ایم و بزرگ‌ترین ماجرا کردنش از دیوار بالا رفتن - یا لب چینه قبرستان نشستن به تماشا - یا مقاومت ایرانیت طاق مقبره‌ها را آزمودن - و مهم‌تر از همه دل خوش کردن به افسانه‌ای که می‌سازد

همیشه این جوری است، سیاوش ها را می کشند و سهراب ها را، چون تحمل شان را ندارند. بعد در مرگ شان نوحه می‌خوانندمگر نه اینکه حتی سیاوش ورشک مانندی بود؟ و از آب و آتش گذشت؟ و عاقبت؟ حالا ما فقط عزای در مرگش را داریم. نه شور و شادی‌اش، حیات و از این قبیل
يكي مي‌گفت چيزخورش كرده‌اند، ديگري مي‌گفت خفه‌اش كرده‌اند، ديگري مي‌گفت به قصد كشت او را زده‌اند و بعد لاشه‌اش را به مهمان خانه كشيده‌اند. از آن همه جماعت هيچ كس، حتي براي يك لحظه، به احتمال خودكشي فكر نمي‌كرد. آخر جهان پهلوان باشی و در «بودنِ» خودت جبران كرده باشی «نبودن»‌های فردی و اجتماعی ديگران را و آن وقت خودكشی؟ آخر مرد عادي ناتوان و ترسيده‌اي كه ابتذال وجود روزمره خود را در معناي وجودي و در قدرت تن و در سرشناسي او جبران شده مي‌ديد– در وجود اين بچه خاني آباد» كه هرگز به طبقه خود پشت نكرد،... اين نفسِ قدرتِ تن، كه به قدرت مسلط زمانه «نه» گفت چه طور ممكن بود كه اين مرد عادي سر به زير، باور كند كه او خودكشي كرده؟

و ببينيم اين افسانه سازی عوام، آيا نوعی روش دفاعی نيست براي مرد عادی توی گذر، تا شخصيت ترسيدهء خويش را در مقابل ظلم حفظ كند؟ و اميدوار بماند؟ سياوش و سهراب كه جای خود دارند در اين سلسله مراتب، حتي جوانمردِ قصاب را هم داريم. رهبر فلان فرقه را هم كه در خمره تيزاب رفت. يا آن ديگري را كه غايب شد. يا آن ديگري را كه به آسمان رفت.
@iranoralhistory
@tarikhonline