«بودجه و فضای مجازی». (🖋 سعید کشاورزی)

«بودجه و فضای مجازی»
(🖋 سعید کشاورزی)

✅ دلاپرتا٬ جامعه‌شناس سیاسی مشهور٬ معتقد است گرچه رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی امکانات جدیدی را برای مردم در سراسر جهان فراهم آورده‌اند٬ بااین‌حال٬ نمی‌توان انتظار داشت که به عنوان یک زمینه یا بستر مجزا عمل کنند٬ بلکه فضای مجازی ابزاری است در میان دیگر ابزارهای ارتباطی که امکان‌های به مراتب بیشتری را فراهم می‌آورد٬ بنابراین نباید درباره‌ی آن اغراق کرده و تصور کنیم که این فضا٬ در شرایط طبیعی٬ می‌تواند جای شبکه‌های مردمی و یا سازمان‌های مردمی را بگیرد.

✅ از طرف دیگر٬ همان‌طور که بوردیو همواره تاکید دارد٬ نابرابری‌های اجتماعی می‌تواند خودش را در زمینه‌های دیگر بازتولید نماید. به عنوان مثال٬ نابرابری‌های اجتماعی می‌تواند خودش را در نابرابری‌های آموزشی بازتولید کرده و نهایتا دانش تابعی از روابط قدرت شود. معتقدم که حوزه ارتباطات و رسانه از جمله فضای مجازی نیز می‌تواند حوزه‌ی دیگری باشد٬ که روابط قدرت می‌تواند در آن بازتولید شده و بازنمایی «امر واقع» در آن دستکاری شود.

✅ این روزها بسیار شنیده می‌شود که بودجه سال آینده در فضای مجازی به بحث گذاشته شده و ازاین‌رو از محاسن فضا و رسانه مجازی بسیار گفته می‌شود. گویی که انگار فضای مجازی همه‌چیز است. ممکن است همه این مزایای فضای مجازی درست باشد٬ اما بایستی حداقل در دو مورد مراقب بود.

✅ یکی اینکه فضای مجازی نمی‌تواند جایِ شبکه‌های مردمی و جامعه مدنی قوام یافته را بگیرد. در غیاب موارد مذکور٬ احتمالا بحث‌های مطرح شده در فضای مجازی بیشتر رنگ و بوی توده‌ای به خود گرفته و حتی به‌دور از نگاه کارشناسانه به ابتذال کشیده شود.

✅ دوم اینکه فضای مجازی با این خطر روبروست که بحث‌های جهت‌یافته و یا اخبار دستکاری‌شده در آن ارایه شود. به‌عبارت‌دیگر٬ به بعضی موضوعات پرداخته شود و دیگر موضوعات مورد غفلت قرار گیرد. به عنوان مثال٬ آیا همان‌طور که به موضوع عوارض خروج از کشور پرداخته شده٬ به بحث یارانه‌های گروه‌های خاص تحتِ درمان در بودجه سال آینده هم پرداخته می‌شود؟ این مثال٬ تنها جهت روشن شدنِ موضوع آورده شد. مطمینا نوع و گزینش خبرها در رسانه می‌تواند تابعی از منافع ذینفعان قدرتمند باشد٬ در حالی‌که ضعیفان فراموش شوند.

✅ موارد بالا به‌هیچ‌عنوان نافی مزایای بسیار فضای مجازی نیست؛ بلکه مراد آن است که می‌بایست نسبت به محدودیت‌های این فضا نیز آگاه بوده و در کارآیی آن اغراق نکنیم. فضا و رسانه مجازی نباید موجب غفلت ما از موضوعات اساسی و نیازهای اولیه حکمرانی خوب شود.

(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید).
@PoliticalSocio