جدیدترین نوشته‌ها

زیستن و رقابت در «گروه زندگی». (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ شب قرعه‌کشی گروه‌بندی جام جهانی فوتبال نوشتم «ما با بزرگان دیده می‌شویم و اوج می‌گیریم» (نگاه کنید به: استدلالم این بود که اگر تیم آماده‌ای باشیم هم‌گروهی با اسپانیا و پرتغال خوش‌شانسی ماست. نوشتم «میلیاردها نفر برای دیدن بازی اسپانیا و پرتغال به تلویزیون‌ها چشم می‌دوزند، اما ناگزیرند ما را هم ببینند و اگر تا آن زمان خوب آماده شده باشیم، در حالی که آماده‌اند تا اسپانیا و پرتغال را ببینند، ما را تحسین خواهند کرد.» همان جا نوشتم که اگر فوتبال را درسی برای زندگی بدانیم «از بودن با بزرگان استقبال خواهیم کرد؛ حتما تلاش خواهیم کرد در سایر عرصه‌ها هم کنار بزرگان بایستیم.» حرفم این بود که باید کاری کنیم که در اقتصاد و فرهنگ هم کنار بزرگان دنیا بایستیم.. ✅ کاش قاعده بازی‌های دنیا اجازه می‌داد تا مثل فوتبال بی‌دردسر کنار بزرگان بایستیم و دیده شویم. عادل فردوسی‌پور جمله‌ای را بعد از تمام شدن بازی و در میان هیاهو گفت که کمتر شنیده شد، جمله‌ای زیرکانه و دردناک از همان‌ها که جزئی از سبک گزارشگری اوست: «فقط در فوتبال است که ما زود به آرزوهامون می‌رسیم.» ادامه منطقی جمله می‌تواند این باشد امروز «فقط ...
  • گزارش تخلف

⚛️تلخ و دوست‌داشتنی

⚛️تلخ و دوست‌داشتنی
⭕️تمنای آنکه دیگران دوستمان داشته باشند، بزرگترین سلاحی است که ما را وادار می‌کند تا خودمان نباشیم؛ تا آن کسی باشیم که دیگران دوستش دارند!. دیگران از ما می‌خواهند تا به گونه‌ای رفتار کنیم که آن‌ها، آن رفتار را مطلوب‌تر می‌دانند و این اسلحه‌ی نظرات دیگران است که ما را مدام از خودمان و از آن که هستیم، دور می‌کند …اما دختر خوب یا پسر خوب دیگران بودن، تمامی ندارد. آن‌ها آنقدر پیشروی می‌کنند که نهایتا یک روز تو را قربانی می‌کنند. همان روزی که صبح از خواب برمی‌خیزی و می‌بینی دیگر چیزی از تو نمانده است. دیگر چهره‌ای که در آیینه می‌بینی تو نیستی! دیگر هیچ شوق و شوری نداری که از ته دل تو را خوشحال کند! این‌ها عوارض «رفتار بر اساس معیارهای دیگران» است. معیارهای دیگران، برچسب‌های خوب و بدی که به ما می‌زنند، مثل باتلاق ما را در خود می‌کشد …⭕️اما برخی از آدم‌های تلخ، گاه از این قاعده مستثنی می‌شوند: تلخ‌های دوست‌داشتنی! «تلخ‌های دوست‌داشتنی» ‌ ما را توبیخ می‌کنند، به ما نهیب می‌زنند، بدترین تعابیر را گاه در مورد ما یا کارهای ما به کار می‌برند، و ما باز آن‌ها را دوست داریم! ...
  • گزارش تخلف

‍ هجرت مردی که نگران ایران بود. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

‍ هجرت مردی که نگران ایران بود. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ جامعه‌شناسی و اصحاب اندیشه اجتماعی در ایران امروز سوگ‌وار مردی شدند که سهمی به‌سزا در بالیدن جامعه‌شناسی ایران داشته است. محمدامین قانعی‌راد (۱۳۹۷-۱۳۳۴)، استاد جامعه‌شناسی و رئیس پیشین انجمن جامعه‌شناسی ایران، غروب پنج‌شنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۷ ایران را به قصد دیار باقی وداع گفت. محمدامین قانعی‌راد را از ابتدای دهه ۱۳۸۹ می‌شناختم، بارها گفت‌وگو کرده بودیم و در چند مورد از نزدیک با هم کار کردیم. خودش مرا برای نقد کتاب «جامعه‌شناسی رشد و افول علم در ایران» دعوت کرد.. ✅ ایران را از عمق جان دوست داشت و دلش نگران حال و آینده ایران بود؛ و تا آخرین روزها که تن رنجور شده‌اش توان داشت برای ایران و مسائل مختلف‌اش فکر کرد، نوشت، مصاحبه کرد، کانال تلگرامی‌اش را به‌روز کرد. جامعه‌شناسی را فقط در دانشگاه و کلاس حبس نکرد، به عرصه عمومی کشاند، همان گونه که نام کانال تلگرام‌اش هم «جامعه‌شناسی حوزه عمومی» بود.. ✅ من افتخار داشتم از مهر ۱۳۹۳ در پروژه «باید درباره آب گفت‌وگو کنیم» همکارش باشم. جامعه‌شناس زمانه‌اش بود و دریافت که محیط‌زیست و آب مسأله بزرگ پیش روی ایران عزیزش است. انجمن جامعه‌شناسی ایران را در ک ...
  • گزارش تخلف

آقایان! «طعنه‌درمانی» جای شفافیت را نمی‌گیرد. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ مسعود پزشکیان نماینده مجلس گفته است «کسانی که حتی نمی‌توانند FATF را تلفظ کنند با آن مخالفت می‌کنند.» جناب پزشکیان این گونه طعنه‌زدن‌ها مشکلی از کار فرومانده مملکت باز نمی‌کند. امثال جنابعالی تا وقتی به صراحت درباره مسائلی نظیر FATF برای مردم سخن نگویند، نمی‌توانید انتظار داشته باشید حمایت اجتماعی از این گونه اقدامات صورت گیرد. ✅ چرا از تریبون مجلس نمی‌گویید که صدا و سیمای این کشور از دو هفته مانده به جام جهانی برنامه ویژه معرفی تیم‌های شرکت‌کننده در این رویداد گذاشته است و در شرح و بسط بازیکنان و چند و چون جام جهانی فوتبال کم مانده مشخصات لباس زیر فوتبالیست‌ها را هم تصویر کند، اما از ساختن چند برنامه صریح و روشن درباره FATF و پی‌آمدهای عمل ایران به دستورالعمل‌های آن و الحاق به معاهدات مرتبط با آن عاجز است. ✅ چرا به صراحت درباره دو فرضیه اصلی مربوط به مخالفت گروهی با FATF سخن نمی‌گویید؟ چرا این بحث باز نمی‌شود که دستورالعمل FATF برای مقابله با کلیه صورت‌های پولشویی و علیه درآمدهای حاصل از قاچاق، و تأمین مالی تروریسم است؟ دو فرضیه بیشتر نیست. فرضیه اول، با قرار گرفتن ایران در لیست سیا ...
  • گزارش تخلف

«مدیران خاطرات» و «مدیران مخاطرات». (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ هر آدمی در طول زندگی حرفه‌ای خود با مدیران متفاوتی مواجه می‌شود. دسته‌بندی‌های مختلفی از مدیران و الگوهای کاری آن‌ها ارائه شده است، اما به نظرم طبقه‌بندی تأمل‌برانگیز جالبی هم برای مدیران قابل ارائه است.. ✅ گروهی از مدیران هستند که سالیان دراز مدیر بوده‌اند و هر ایده جدیدی که مطرح کنید، آن‌ها دفترچه خاطرات‌ ذهن‌شان را برای شما باز کرده و خلاصه حرف‌شان این است که «این ایده را ما در سال فلان اجرا کردیم و نتیجه نداد.» این‌ها اصلا توجه نمی‌کنند که اصلا این همان ایده‌ای است که آن‌ها اجرا کرده‌اند و اگر هست آیا آن روز که موفق نشدند، دلیل ناکامی‌شان بد اجرا کردن، انجام کار مناسب در زمان نامناسب یا هر دلیل دیگری نبود.. ✅ این‌ها «مدیران خاطرات» هستند؛ مدیرانی که در یک دستگاه اداری ناکارآمد رشد کرده‌اند و همه ذهن‌شان انباشته از خاطرات شکست ایده‌هایی است که گاه ایده خوبی نبوده‌اند و گاه خود همین آدم‌ها ایده را به شکست کشانده‌اند. دفتر خاطرات ذهن‌شان انبوهی از «طرح‌های تنسی‌ تاکسیدویی» به یاد می‌آورد که گاه خود طراح و مجری آن بوده‌اند. این «مدیران خاطرات» کارشان ممانعت از نوآوری، مقاومت در برابر ...
  • گزارش تخلف

‍ کم‌کم زیر پای‌مان خالی می‌شود و در آغوش فاجعه بدبخت می‌شویم

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی). ✅ برخی بلاها و مصیبت‌ها قابل مشاهده‌اند و با چشم غیرمسلح هم می‌بینیم که چه بر سرمان می‌آید. این دسته مصیبت‌ها وقتی مشهودتر می‌شوند که سرعت وقوع‌شان هم زیاد باشد. خطر مشهود و سریع آدمی را هشیار می‌کند و به همین خاطر است که علی‌القاعده سم نمی‌خوریم (الا برای خودکشی) چون به سرعت می‌میریم و در میدان جنگ از بیم اصابت گلوله‌ها پناه می‌گیریم. ✅ مسائل و بلایایی هستند که «کندرو» خوانده می‌شوند. مسأله کندرو مدت زمان بسیار زیادی طول می‌کشد تا پدید آید، ولی در زمان کوتاهی به صورت گاه فاجعه‌باری بروز می‌کند، و عواقب آن نیز تا مدت زمان بسیار زیادی باقی می‌ماند. زلزله برای مثال از جنس همین مسائل و بلایای کندرو است. صدها، هزارها و شاید ده‌ها هزار سال زمان لازم است تا لایه‌های زمین حرکات بسیار کندی انجام دهند که نهایتا منجر به چند ثانیه زلزله می‌شوند. ده‌ها سال زمان لازم است تا بر اثر ناکارآمدی، بی‌توجهی و ضعف فناوری، شهری ساخته شود که خانه‌هایش ایمن نیست. ...
  • گزارش تخلف

منکران و مجرمان؛ در وصف واقعیت اجتماعی میان‌مایگی. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ چند وقت یکبار خبر کودک‌آزاری و تجاوز جنسی به کودکان غوغا به پا می‌کند. متخصصان خانواده و روانشناسان، درصد زیادی از طلاق‌ها را ناشی از مسائل جنسی می‌دانند. ارتباطات جنسی به اولین عامل انتقال ایدز بدل شده‌اند و درصد بالایی از زنان – که هیچ وقت آمار رسمی درستی از آن منتشر نمی‌شود – خشونت جنسی از تحمل بوق راننده‌های مزاحم و متلک‌ها تا کتک خوردن و تجاوز را تجربه می‌کنند. یک مقام قضایی هم دیروز از امکان جرم شناخته‌شدن استفاده از تلگرام سخن گفته است. شما حتما می‌پرسید این دو موضوع چه ارتباطی به هم دارند؟ توضیح می‌دهم. ✅ حلقه واسط ارتباط اختلال‌ها در «حیات جنسی» ایرانیان و رسیدن به نقطه‌ای که قریب پنجاه میلیون ایرانی کاربر تلگرام به سمت جرم‌انگاری عمل‌شان هل داده شوند، بنا نهادن «سیاست اجتماعی» بر «انسان حداکثری» است. من از «انسان میان‌مایه» به عنوان واقعیت اجتماعی دفاع می‌کنم. ✅ اکثریت قاطع انسان‌ها موجوداتی «میان‌مایه» هستند به این معنا که رگه‌هایی از فضیلت و رذیلت، خیر و شر، اخلاق نیک و بد و خصائل روانی سازنده و مخرب در آن‌ها جمع شده است. ...
  • گزارش تخلف

✍️کودن.. 🔹پرده اول-

یکی از تعابیری که با بسامد بالا در میان اشعار استفاده می‌شود موضوع «هوش» و «بی بهره بودن از هوش» است. همان که ما آن را خنگى و مولوی بودن خطابش می‌کند. این دارا بودن «چشمان پر هوش» یا چشمان بی رمق، در نگاه مولوی جایگاهی ویژه دارد. همان که عربی اش می‌شود «حدت نگاه». حدت از حدید (آهن) به معنی تیزی. تیز بودن.. اما آنچه که زیباست اینها نیست. آنچه که در اشعار مولانا زیباست «به هوش ننازیدن» است. مولانایی که عاشق هوش است و نگاه تیز، خیلی به صراحت و بارها این کلمه «کودن» را با افتخار استفاده می‌کند.. ...
  • گزارش تخلف

ما در «دام اجتماعی» افتاده‌ایم. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ روز سیزده اردیبهشت در شیراز درباره کتاب «دام‌های اجتماعی و مسأله اعتماد» سخنرانی کردم که متن آن در ۳۸۷۱ کلمه در سایت صدانت منتشر شده است. متن زیر برگزیده‌ای از این سخنرانی است. علاقمندان می‌توانند برای مشاهده کل سخنرانی که با عنوان «اصلاحات برای خروج از دام اجتماعی» منتشر شده به سایت صدانت مراجعه کنند. ✅ «دام اجتماعی» وضعیت حالتی است که افراد برای رسیدن به منافع کوتاه‌مدت، در درازمدت دچار فاجعه‌ی جمعی می‌شوند. مردم در هنگام جیره‌بندی آب به دام اجتماعی می‌افتند زیرا تصور می‌کنند که بقیه آب را در منبعی ذخیره می‌کنند، پس به دلیل عدم اعتماد به دیگری، خود نیز اقدام به ذخیره کردن آب می‌کنند و بحران کم‌آبی به صورت بدتری ادامه می‌یابد. بی‌اعتمادی منشأ دام اجتماعی است. سیستم ناکارآمدی که دچار دام شود، دائما خود را تقویت می‌کند. بی‌اعتمادی به فساد بیشتر و فساد بیشتر منجر می‌شود. ✅ ما مالیات را راحت‌تر می‌پردازیم کرد اگر مطمئن باشیم دیگران هم می‌پردازند. ...
  • گزارش تخلف

مقام مسیولا، در و دیوار شهر را با نصیحت پر نکنید. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ در و دیوار شهر پر است از بیلبوردها و پوسترهایی که شهروندان را به اخلاق، فروتنی، بخشش یا بقیه فضیلت‌های اخلاقی دعوت می‌کنند. سال‌هاست من واقعا نمی‌دانم در جامعه‌ای کم‌اعتماد که هر فردش از زوال اخلاق سخن می‌گوید و آدم‌ها با سرعت‌های بالا در بزرگراه‌ها می‌رانند، چه کسی وقت و حوصله برای خواندن این پیام‌ها دارد؟ چه نتیجه‌ای از این‌ها گرفته‌اید؟ می‌شود راه‌های دیگری هم رفت. ✅ مقامات ایالت تگزاس با هزینه‌های تبلیغاتی سرسام‌آور تلاش می‌کردند مردم را به این باور برسانند که نریختن زباله در شهر وظیفه شهروندی است. جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله بیشترین زباله را می‌ریختند، کسانی که حاضر به پذیرفتن حرف مقامات پشت میز نشین نیستند. مقامات احساس کردند به شعاری به اندازه کافی خشن و جدی، منطبق بر روحیه مغرور تگزاسی احتیاج دارند که افراد بی‌مسئولیت را خطاب قرار دهد. ✅ بازیکنان تیم مشهور «دالاس کابوی» برای تبلیغ تلویزیونی دعوت شدند. بازیکنان در این آگهی زباله‌ها را جمع می‌کردند و به قوطی‌های مچاله‌شده نوشابه می‌گفتند «با تگزاس در نیفتید!» اکنون تمام محصولات «با تگزاس درنیفتید!» - از عکس برگردان گرفته تا لیوان قهوه ...
  • گزارش تخلف

‍‍ ✍️دیدار با استاد؛ خوشحال یا غمگین؟.. گاهى بساط عیش خودش جور مى شود/

‍‍ ✍️دیدار با استاد؛ خوشحال یا غمگین؟.. گاهى بساط عیش خودش جور مى شود/
گاهى به صد مقدمه ناجور مى شود. بعد از یک روز بلند سر در کامپیوتر و چشم‌ها در نتایج جداول اکسل و خروجى ایتبز، خسته از یک روز عدد و رقم و فرمول، به پیشنهاد یکی از دوستان قرار شد برای شام به رستورانى در مجاورت پل اوکلند برویم.. در شلوغى صداها و در تکثر چهره‌ها، سیماى آشنایى نیست. آنکه بیش از همه هست همان خستگى است انگار. گوشه اى نشسته اى که به یکباره، چشمهایى عبور مى کند که برق نگاهش متفاوت است با دیگر نگاهها. یک جفت چشم رنگى که ترکیب هنر است و هوش. حبذا به شانس که اینبار گل کاشت. استاد بهرام بیضائى و دیدار در این گوشه؟. بعد از سلام و علیک و حال و احوال، گفتم مى خواهم خاطره‌ای برایتان نقل کنم:. ...
  • گزارش تخلف

‍ تاریخ، تجربه ویرانی. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

‍ تاریخ، تجربه ویرانی. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ دانشگاه تربیت مدرس را برای شکل دادن به خیلی از خاطرات خوب زندگیم دوست دارم. جامعه‌شناسی را در آن‌ دانشگاه آموختم، چهار سال در خوابگاه‌های متأهلی کوچک اما دوست‌داشتنی و پرخاطره‌اش زندگی کردم و تنها فرزندم تا چهار سالگی خاطرات مشترک من و همسرم را در آن‌جا رنگ و لعاب زندگی زد. دانشگاه تربیت مدرس برای من خاطره آبادانی است. اثری هنری در جلوی سردر این دانشگاه صبح امروز جمعه چهارم خرداد هزار و سیصد و نود و هفت، توجهم را جلب کرد. اثری که نامش «وضعیت» است و تصویری از آن‌را در پایین همین یادداشت می‌بینید. دیوارهایی ویران، دوچرخه‌ای شکسته و قراضه، و درختی که در میان این ویرانی سبز است. کتیبه‌ای – که تصویر بزرگش را روی عکس مونتاژ کرده‌ام - کنار اثر نصب شده و روی آن نوشته است:. 🔸 تجربه ویرانی، درکی است همزمان از ویرانه‌ای فراموش‌شده که گوشه کنار آن گیاهی روییده است. 🔸 همزمانی زندگی و نابودی که هر یک توأمان زمینه‌ای می‌سازند برای دیده‌ شدن و فهم شدن دیگری، فهمی که زمان را از قید گذشته و حال و آینده رها می‌کند. ...
  • گزارش تخلف

‍ دن کیشوت یا آلونزو کیژانو. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

‍ دن کیشوت یا آلونزو کیژانو. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ کتاب‌هایی هستند که برای همه تاریخ نوشته شده‌اند و بی‌شک رمان «دن کیشوت» اثر میگوئل سروانتس (مرگ در ۱۶۱۶ میلادی) که اولین بار در ۱۶۰۵ میلادی منتشر شده از این دست کتاب‌هاست (ترجمه محمد قاضی، نشر ثالث). دن کیشوت نجیب‌زاده‌ای است که از فرط خواندن داستان‌های پهلوانی (شوالیه‌گری)، درست در زمانه‌ای که این دست کارها هیچ رونقی ندارد، در پی آرمان‌های بلند خود سوار بر اسبی ناتوان‌تر از خود، اسلحه به دست می‌گیرد تا تا زودتر راهی ماجراهای پهلوانی شود زیرا به گمانش «وقتی را که … تلف می‌کرد فرصتی می‌دانست که از دست دنیا می‌رفت و موقعیتی که از کف بیچارگان، یعنی آنان که به کمک او نیازمند بودند بیرون می‌شد.» (ص. ۱۹۴). ✅ دن کیشوت در کتاب‌ها خوانده است که پهلوانان افسانه‌ای خدمتکارانی دارند که ایشان را همراهی می‌کنند و به هزار زحمت رعیتی به نام سانکو پانزا، صاحب یک الاغ، را راضی می‌کند که همراهش شود. دن کیشوت به سانکو وعده می‌دهد که پیروزی‌های بسیار کسب خواهد کرد و در نهایت حکومت یک جزیره را به جبران همراهی‌اش به او خواهد بخشید. ✅ دن کیشوت در مقابل کاروانسراداری که پول مسکن و غذایش را طلب می‌کند می‌گوید ...
  • گزارش تخلف