✅ ضرورت توجه به مناطق مرزی- بخش دوم گفتگو با ایرنا.. ✍ رضا امیدی

✅ ضرورت توجه به مناطق مرزی- بخش دوم گفتگو با ایرنا

✍ رضا اميدی

🔸اقتصاد ایران چه به‌لحاظ سیاست‌گذاری و چه به‌لحاظ توزیع منابع و امکانات، اقتصاد متمرکزی است. این روندی است که از دهۀ ۱۳۳۰ در ایران آغاز شده و به‌رغم تلاش‌هایی که در راستای توزان منطقه‌ای صورت گرفته اما همچنان شاهد شکاف جدی در بین استان‌های کشور هستیم. برای مثال بیش از ۸۰ درصد سرمایه‌گذاری‌های صنعتی در ۵، ۶ استانی متمرکز است که از دهۀ ۱۳۳۰ به‌عنوان قطب صنعتی تعیین شده‌اند. نکته‌ای که باید بدان توجه کرد این است که این سطح از تمرکزگرایی موجب می‌شود تا سطح مدیریت استان‌ها متناسب با اختیارات محدودی که دارند تعریف شود و نظام مدیریتی در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها با نارسایی‌های جدی همراه باشد و انگیزه‌ای برای ظرفیت‌سازی مدیریتی و نهادی در استان‌ها شکل نگیرد.

🔸نگاه به نقشه فقر کشور نشان می‌دهد با انباشت جمعیت فقیر در مناطق و استان‌های مرزی مواجهیم. با وجود این وضعیت، طی سال‌‌های اخیر ساکنان مرزی با انواعی از محدودیت‌ها مواجه شده‌اند. می‌توان به مواجهه‌هایی که در سال‌های اخیر با کولبران در مناطق غربی و یا لنج‌داران مناطق جنوبی صورت گرفته یا ایجاد دیوار امنیتی در بخشی از نوار مرزی شرق کشور اشاره کرد. محدودکردن فعالیت ساکنان این مناطق بدون آنکه حمایت مؤثری از آن‌ها انجام شود و ظرفیت‌های جدید اشتغال فراهم شود می‌تواند پیامدهای منفی زیادی به‌دنبال آورد.

🔸برای مثال، مواجهه با لنج‌داران و ملوانان جنوب در حالی صورت می‌گیرد که تمام سرمایه‌گذاری دولت‌‌ها طی چند دهۀ اخیر در بنادر کوچک جنوب حول رونق‌دادن به حمل‌و‌نقل دریایی خًرد بوده و این امر در دوران‌های بحران نظیر جنگ کارکردهای بسیار جدی برای کشور داشته است، اما رکود اقتصادی طولانی و سیاست‌های نادرست و بدون جایگزین در این مناطق باعث شده که بخش زیادی از این زنجیره شلغی از بین برود. در چند سال اخیر هزینۀ سوخت حمل‌ونقل دریایی حدود ۱۰ برابر و از حدود ۲ ماه قبل قیمت سوخت در این بخش بین ۱۵ تا ۲۰ برابر هزینۀ حمل‌ونقل سنگین جاده‌ای شده است. به‌رغم اینگونه فشارها، انواعی از پرداخت‌های غیررسمی نهادینه‌شده نیز در مبادی ورودی و حتی روی دریا برای این صنف وجود دارد. مهم‌ترین منبع معیشت در تمام بنادر کوچک حاشیه خلیج فارس حمل‌ونقل خُرد دریایی است که در این شرایط می‌‌تواند به کمک دولت آمده و در عین حال اقتصاد آن مناطق را فعال نگه دارد، اما به غلط تحت عنوان مبارزه با قاچاق این بنادر عملاً به رکود کشیده شده‌اند، درحالی‌که حتی اگر به غلط فرض کنیم تمام کالاهایی که از طریق لنج‌ها وارد کشور می‌شود قاچاق باشد، حجم آن کمتر از ۵ درصد کل قاچاق کشور را شامل می‌شود.

لینک دسترسی به متن کامل گفتگو:
urly.ir/7eMl

🌐شبکه جامعه شناسی علامه
@Atu_sociology