سه سناریو پیش روی برجام پس از خروج آمریکا.. اسفندیار خدایی

سه سناریو پیش روی برجام پس از خروج آمریکا

اسفندیار خدایی

انتظار می رود با برکناری تیلرسون و جایگزینی پمپئو، تیم وزارت خارجه دولت ترامپ هماهنگتر شود و این بدان معنی است که آمریکا سرسختانه تر در جهت محقق ساختن قولهایی ترامپ حرکت کند. یکی از این قولها، خروج از برجام و یا دستیابی به توافقی بهتر با ایران است. اکنون سه سناریو زیر محتمل می باشد:

1- آمریکا از برجام خارج می شود، اما ایران همچنان در برجام می ماند، زیرا کشورهای اروپایی به تهدات خود عمل می کنند و همچنانکه عراقچی گفته است، تا زمانیکه برجام به نفع ما باشد، بدان پایبند خواهیم بود. اختلافات روزافزون آمریکا با اروپا و سایر قدرتها در زمینه های دیگر نیز موجب می شود که آنها جسورانه در مقابل آمریکا بایستند. شرکای عمده تجاری ایران در آسیا و اروپا هستند. در این صورت، دولت ترامپ بیش از ایران تحت فشار قرار خواهد گرفت.

2- پس از خروج آمریکا از برجام، اروپا نیز عملاً از برجام خارج می شود و تحت فشار آمریکا تجارت با ایران را همانند قبل از برجام کاهش می دهد. ایران نیز در برجام فایده ای نمی بیند و از آن خارج می شود و فعالیتهای هسته ای فراتر از برجام را از سر می گیرد. فشارهای اقتصادی بر ایران چندین برابر می شود؛ قطعنامه های سازمان ملل و تحریمهای بین المللی بر می گردند و آمریکا همانند قبل از برجام، شرکای تجاری ایران را تحریم میکند.

3- مدتی پس از خروج آمریکا و ایران از برجام، فشارهای آمریکا و متحدان موجب می شود که اوضاع اقتصادی ایران بحرانی شود. از طرف دیگر، فشارهای ناشی از حرکت ایران به سمت هسته ای شدن و جسارت ایران در خروج از برجام و ادامه سیاستهای هسته ای و منطقه ای، فشار زیادی به آمریکا و متحدان وارد خواهد ساخت. در نهایت، ایران و آمریکا می پذیرند که به برجام باز گردند و احتمالاً بار دیگر بر سر میز مذاکره بنشینند. در این صورت اختلافات بر سر برجام و مسائل منطقه ای از جمله سوریه، یمن و فلسطین نیز ممکن است به موضوع مذاکرات افزوده شود.

در هر صورت، جدال ایران و آمریکا و بازی برجام روزهای سخت و اتفاقات گوناگونی را پیش رو دارد، اما به نظر نمی رسد ماهیت تقابلی تهران و واشنگتن تغییر یابد. برنده این بازی کسی خواهد بود که احساسی عمل نکند و بتواند قدرت و منطق خود را حاکم سازد همکاری بین المللی را جلب کند. اگرچه خروج آمریکا از برجام خبر خوبی نیست، اما غالب کشورها تصور خوبی از ترامپ و سیاستهای خودخواهانه او ندارند این کارت ارزشمندی برای ایران است بعلاوه آمریکا نیز همانند ایران درگیر مسائل جدیتر داخلی و خارجی دیگری نیز هست. البته مسائل داخلی ایران از جمله بحرانهای زیست محیطی و گسترش فساد اقتصادی و احتمال دوقطبی شدن فضای سیاسی را نباید از نظر دور داشت.
@Esfandiar_Khodaee