رئیس‌جمهور فردا بیست‌ونهم آذر ۱۳۹۵ در مراسمی «منشور حقوق شهروندی» را رونمایی می‌کند

رئیس‌جمهور فردا بیست‌ونهم آذر 1395 در مراسمی «منشور حقوق شهروندی» را رونمایی می‌کند. من می‌توانم از هم‌اکنون صداهایی را بشنوم که دو چیز را تکرار می‌کنند:
1. این‌ها حقوقی است که بارها بیان شده و بخش عمده آن‌ها هیچ‌گاه عملی نشده است و با گفتن و نوشتن کاری درست نمی‌شود.
2. مردم دغدغه بیکاری، نان و آب دارند و حقوق شهروندی شعار شیکی است که به‌کار مردم نمی‌آید.
این دو عبارت به اشکال مختلف بیان خواهد شد. من اما فکر می‌کنم هر دو سخن بر خطاست. من این سخن ماکس وبر را همواره در خاطر نگه داشته‌ام که «سیاست، سُفتن دشوار و آهسته تخته‌های سفت است.» و گفتن و نوشتن بخشی از سیاست‌ورزی است، هم‌چون تلاش برای سوراخ کردن تخته‌های سفت، تخته‌های مقاومت در برابر احقاق حقوق شهروندان. باراک اوباما در جریان مبارزات انتخاباتی سال 2008 در یکی از سخنرانی‌ها گفت:
Don’t tell me words don’t matter. I have a dream – just words words.
«به من نگویید کلمات مهم نیستند. من رؤیایی دارم – فقط کلمات کلمات.» یا شاید بهتر باشد بنویسیم «فقط سخنان سخنان».
«منشور حقوق شهروندی» نیز کلماتی است و سخنانی، شاید تکراری و حتماً نسبت به آن‌چه مطالبه می‌کنیم کفایت ندارند، اما این کلمات خنثی نیستند، و تخته‌های سفت مقاومت‌هایی را به تدریج سوراخ می‌کنند.
ما زیر بار این گفته نیز نرویم که این حقوق ربطی به بیکاری و زندگی روزمره مردم ندارد. حقوق شهروندی برای تثبیت شفافیت، مبارزه با فساد، تحقق شایسته‌سالاری و شاید در یک کلام، نفی قدرت خودسرانه است، و کیست که نداند مشکلات اقتصادی مملکت ایران تا چه اندازه محصول فساد، فقدان شفافیت و اعمال قدرت خودسرانه است.
می‌توانیم منتقد رئیس‌جمهور روحانی باشیم و حتی بابت این‌که چرا نسخه کامل‌تری از حقوق شهروندی را ارائه نمی‌کند، بر او خرده بگیریم؛ اما آن‌چه او انجام می‌دهد بخشی از تاریخ تحقق حقوق ایرانیان است که حتی منتقدانش نیز اگر به اندازه کافی بلندمدت‌نگر باشند، از تحقق منشور بهره خواهند برد. منشور را جناحی ننگریم، و درباره آن در مقیاس تاریخ ایران قضاوت کنیم. (محمد فاضلی)
نظر خود درباره متن را به @MohFazeli ارسال کنید.