‍ آب در تلاقی رشته‌ها. (محمد فاضلی)

‍ آب در تلاقی رشته‌ها. (محمد فاضلی)

‍ آب در تلاقی رشته‌ها
(محمد فاضلی)
✅ کتاب «آب، بوم‌سازگان‌ها و جامعه: تلاقی رشته‌ها» نوشته «جایانتا باندیوپادهیای» یکی از سه کتابی است که توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات ترجمه و منتشر شده و حاوی رویکرد بین‌رشته‌ای به مسأله آب به مثابه امر محیط‌زیستی است. عنوان انگلیسی اصلی کتاب Water, Ecosystem and Society است و مترجم عبارت «بوم‌سازگان» را به جای اکوسیستم به‌کار برده است. کتاب در 290 صفحه با قیمت 16000 تومان منتشر شده است. این کتاب ذیل مجموعه «فرهنگ و محیط‌زیست» این پژوهشگاه ترجمه و منتشر شده است.
✅ نویسنده در پیشگفتار کتاب می‌نویسد «کتاب می‌کوشد رویکرد برای تولید بینش میان‌رشته‌ای مهیا سازد تا مدیریت آب را به دانش‌های بسیار مورد نیاز میان‌رشته‌ای، نزدیک‌تر کند. در واقع، مدیریت سامانه‌های آب نیازمند کسب اطلاعات اولیه از گروداران مختلفی است که می‌توان آن‌را نقطه تلاقی رشته‌ها نامید.» مترجم واژه گروداران را به جای Stakeholders به‌کار برده است که واژه ذی‌نفعان نیز برای آن استفاده شده است.
✅ فصل اول کتاب را می‌توان بنیادی‌ترین پیام آن دانست، جایی که «دانش میان‌رشته‌ای در سامانه‌های آب» را بررسی می‌کند. نویسنده کتاب هندی است و طبیعتاً بر تشریح تجربه هند متکی است. نویسنده نیاز بیشتر به ارزیابی اجتماعی، اقتصاد و تحلیل سیاسی آب را تشریح می‌کند. وی از 9 گونه دانش لازم برای شکل دادن رویکردی بین‌رشته‌ای به مدیریت آب را توضیح داده است (ص. 39). رویکرد هندی نویسنده به مسأله آب، عدالت و آب برای فقرا و توسعه پایدار را در اولویت قرار داده است.
✅ فصل دوم، رویکردی متفاوت به سیل و ارزیابی پی‌آمدهای آن‌را مد نظر قرار می‌دهد. این فصل نیز از ضرورت دانش میان‌رشته‌ای برای شناخت سیل و مدیریت آن تأکید می‌کند.
✅ فصل سوم، به مقوله‌ای می‌پردازد که در ایران سخت به آن نیازمندیم و ابعاد و پیچیدگی‌های آن ناشناخته باقی مانده است: «ارزش‌گذاری آب و مضامین سیاسی آن». این فصل شرحی درباره ارزش‌گذاری، ابعاد آن، نقش آن در حل اختلافات، قیمت‌گذاری آب کشاورزی، معیارهای قیمت‌گذاری و مسائل مشابه می‌پردازد. فصل چهارم نیز به موضوع پروژه اتصال رودخانه‌ها می‌پردازد و باز رویکردی بین‌رشته‌ای به موضوع دارد.
✅ کتاب را ویدا نوشین‌فر ترجمه کرده است، و باید تلاش او را قدر دانست، اما شخصاً ترجیح می‌دهم به جای واژه «بوم‌سازگان» همان اکوسیستم یا زیست‌بوم به‌کار برده شود. واژه‌های دیگری از این جنس نیز در کتاب هست.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad