برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت پنجم. (محمد فاضلی)

برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت پنجم
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»

آداب گزینش و کار با همکاران
✅ آن كس را بر ديگران بگزين كه سخن تلخ حق را به تو بيشتر گويد، و در آنچه كنى يا گويى و خدا آن را از دوستانش ناپسند دارد كمتر يارى‌ات كند.
✅ به پارسايان و راستگويان بپيوند، و آنان را چنان بپرور كه تو را فراوان نستايند، و با ستودن كار بيهوده‌اى كه نكرده‌اى خاطرت را شاد ننمايند، كه ستودن فراوان خودپسندى آرد، و به سركشى وادارد.
✅ بدترين وزيران تو، كسى است كه پيش از تو وزير بدكاران بوده و آن‌كه در گناهان آنان شركت نموده. پس مبادا چنين كسان محرم تو باشند كه آنان ياوران گناهكارانند، و ستمكاران را كمك كار، و تو جانشينى بهتر از ايشان خواهى يافت كه در راى و گذاردن كار چون آنان بود، و گناهان و كردار بد آنان را بر عهده ندارد.
✅ با دانشمندان فراوان گفتگو كن و با حكيمان فراوان سخن در ميان نه، در آنچه كار شهرهايت را استوار دارد و نظمى را كه مردم پيش از تو بر آن بوده‌اند برقرار.
✅ والى را نزديكان است و خويشاوندان كه خوى برترى جستن دارند و گردن‌فرازى كردن و در معاملت انصاف را كمتر به‌كار بستن. ريشه ستم اينان را با بريدن اسباب آن برآر و به هيچ يك از اطرافيان و خويشاوندانت زمينى را به بخشش وا مگذار، و مبادا در تو طمع كنند با بستن پيمانى كه مجاور آنان را زيان رساند در بهره كه از آب دارند، يا كارى كه بايد با هم به انجام رسانند و رنج آن را بر عهده ديگران نهند، پس بر آنان تنها گوارا افتد و عيب آن در دنيا و آخرت بر تو ماند.
✅ ناخشنودى همگان خشنودى نزديكان را بى‌اثر گرداند، و خشم نزديكان خشنودى همگان را زيانى نرساند، و به هنگام فراخى زندگانى، سنگينى بار نزديكان بر والى از همه افراد رعيت بيشتر است، و در روز گرفتارى يارى آنان از همه كمتر، و انصاف را از همه ناخوشتر دارند، و چون درخواست كنند فزون‌تر از ديگران ستهند و به هنگام عطا سپاس از همه كمتر گزارند، و چون به آنان ندهند ديرتر از همه عذر پذيرند و در سختى روزگار شكيبايى را از همه كمتر پيشه گيرند.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad