«قیمت دلار چرا ممکن است پایین بیاید (یا نیاید)؟»

«قیمت دلار چرا ممکن است پایین بیاید (یا نیاید)؟»

عبارت بالا تیتر مطلبی بود که دو هفته پیش این جا نوشته شد و سعی شده بود در آن مکانیسم‌های محتملی که ممکن است باعث شوند قیمت دلار از یک جایی به بعد افت کند، فهرست شوند.

https://t.me/hamedghoddusi/430

به طور خلاصه این مکانیسم‌ها یا دلایل ذکر شده بود: ۱) از نفس افتادن و اشباع تقاضای خرید احتیاطی دلار ۲) صادرات غیرنفتی با کمی تاخیر فعال شده و باعث تزریق دلارهای کاغذی جدیدی در بازار شود. ۳) دولت مسیر تزریق دلار کاغذی به بازار را فعال کند. ۴) با کنترل مبادلات ارزی مسیر فرار سرمایه سخت‌تر شود. ۵) تقاضای دلار کاغذی - مثلا برای سفر خارجی - به خاطر قیمت بالای آن کم شود.

همان طور که دیروز نوشتم، کسی نمی‌تواند مدعی «پیش‌بینی» این افت قیمت باشد و ما هم چنین ادعایی نداریم. ولی دانستن آن مکانیسم‌ها می‌تواند یک چارچوب ذهنی نظام‌مند به ما بدهد تا با دنبال کردن رفتار قیمت و اتفاقاتی که در اقتصاد می‌افتد، به‌تر بفهمیم که کدام یک از آن مکانیسم‌ها در عمل مهم‌تر و قوی‌تر بوده است.

من دیروز خیلی خوشحال بودم که این روند را در بازار ارز دیدم و پس از مدت‌ها احساس کردم مردم کمی از حالت اضطرار بیرون آمدند و شاهد یک گشایش (یا در واقع رفع یک گره کور) در افق زندگی‌شان بودند. از احساسات شخصی که بگذریم، در یک تحلیل منطقی چرا باید از افت قیمت دلار خوش‌حال باشیم؟ مگر دلار ۴۲۰۰ تومانی جهانگیری را بارها نقد نکرده‌ایم و نظر آن‌هایی که خواستار برگرداندن دستوری دلار به ۳۰۰۰ و ۴۰۰۰ تومانی را اشتباه نخوانده‌ایم؟

به طور خلاصه دلیلم این بود که قیمت دلار بازار آزاد، آن چیزی نبود که قیمت تعادلی دلار در اقتصاد ایران است. قیمت دلار آزاد بالا بود چون مسیر مبادله تعادلی بین دو بازار نیما و استانبول - به هر دلیلی - کند و مختل شده بود و در نتیجه پرمیوم بزرگی برای دلار کاغذی به وجود آمده بود. به نظر من اگر بازار نیما فعال‌تر و رسمی‌تر و شفاف‌تر و در دست‌رس‌تر برای همه شود و اجازه داده شود که نرخ تعادلی در آن کشف شده و مبنای همه معاملات شود، اقتصاد ایران هم از این چندگانگی نرخ‌ها و عدم اطمینان‌های اضافه و بیهوده بیرون می‌آید و اقتصاد کلان ثبات به‌تری پیدا می‌کند.

@hamed_ghoddusi تماس با نویسنده
@hamedghoddusi