در دانشگاه استیونس نیوجرسی اقتصاد درس میدهم. حوزه تخصصم اقتصاد خرد کاربردی، اقتصاد انرژی و منابع طبیعی، مدیریت ریسک و کنترل بهینه تصادفی است. به علوم انسانی هم علاقهمندم. مسایل توسعه و سیاستگذاری ایران را دنبال میکنم و گاهی چیزهایی مینویسم.
اندازه مقیاس سرمایهگذاری انرژی نو: بحثهای تکمیلی، بخش دوم
اندازه مقیاس سرمایهگذاری انرژی نو: بحثهای تکمیلی، بخش دوم
در اقتصاد رایج است که ابتدا مدل خیلی سادهای برای رابطه بین متغیرهای مختلف اقتصادی بسازیم و نشان بدهیم که مدل با وجود سادگی پیامدهای مهمی دارد (مثلا ضریب ریسکگریزی خیلی بزرگی یا اثر رفاه خیلی کوچکی برای چرخههای تجاری از آن به دست میآید). معمولا این نتایج غیرمنتظره، واکنشهای زیادی در بردارد و هدف این مدلسازیها هم دقیقا همین است: «بحث کردن در مورد فروضی که در مدل در نظر گرفته نشده است و بررسی تاثیر آنها روی نتایج». در عمل معمولا این طور میشود که از بین ۲۰-۳۰ نقد منطقی که به مدل ساده وارد میشود، معلوم میشود که لحاظ کردن ۸۰-۹۰ درصد از نقدها گرچه نتیجه را کمی عوض میکند ولی اثری در اندازه بزرگی جواب ندارد و پازل را حل نمیکند. در مقابل دو سه نقد پایه باعث می شود تا جواب مدل به شدت و گاه در حد یک اندازه بزرگی (Order of Magnitude) تغییر کند. یک مدل ساده و به قول معروف اسباببازیطور (Toy Model) باعث میشود تا بتوانیم اندازه بزرگی فروض مختلف را بسنجیم. به نظرم تخمین خیلی سادهای که اینجا ارائه شد تا حتی به همین هدف رسید و کمکمان کرد تا اثر و صحت دهها فرض مختلف را در ذهنمان بسنجیم و چند مورد کلیدی را تفکیک کنیم.
۱) نقد: این مدل هزینه سرمایهگذاری را بالادست تخمین زده چون در حال حاضر انرژی خورشیدی جزو گزینههای گران برای تجدیدپذیر است ولی بر اساس سابقه تاریخی، هزینه خورشیدی مرتب در حال پایین آمدن است. پاسخ: نقد به جا و درستی است. احتمالا عدد به همین دلیل کمی بالا تخمین زده شده است. فقط دقت کنیم که سرعت کاهش هزینه خورشیدی کمتر شده است (یعنی مشتق آن در حال کم شدن است).
۲) نقد: فرض ۲۰٪ برای کارایی ظرفیت خورشیدی نادرست است. پاسخ: این نقد وارد نیست. عدد ۲۰٪ ضریب رایجی برای کشورهایی مثل ما است. در پست قبل عکسی از تابش خورشید و ضریب بهرهوری ظرفیت خورشیدی را پست کردم (ممنون از دوست گرامی آقای محمد محقق برای ارسال آن). در این شکل نسبت انرژی واقعی تولید شده به توان اسمی یک سلول خورشیدی در نقاط مختلف کشور ترسیم شده است. اگر سلول خورشیدی ۲۴ ساعت و هفت روز هفته کار میکرد این عدد باید ۸۷۶۰ (معادل ۲۴*۳۶۵ ) میبود که خب هیچ جای دنیا نیست. عدد ۱۷۵۰ معادل ۲۰٪ ضریب ظرفیت است که میبینید در نقاط مختلف کشور کمی بالاتر یا پایینتر از این عدد است ولی متوسط آن همین حدود است.
۳) فروض این متن را یک بار دیگر تکرار کنید: این متن کل سرمایهگذاری جدید برای گذار نظام انرژی ایران از وضعیت فعلی به ۱۰۰٪ تجدیدپذیر را تخمین زده بود. هدف متن فقط تمرکز روی بخش برق نبود بلکه بیشتر روی محاسبه توان نیروگاه خورشیدی (به عنوان پراکسی از انرژیهای تجدیدپذیر) لازم برای جایگزین شدن با کل حاملهای فسیلی مایع (بنزین و گازوییل) و گاز طبیعی در بخشهای حمل و نقل و گرمایش و صنعتی بود. طبعا هیچ کشوری و هیچ سناریویی حتی تا ۲۰۵۰ هدف ۱۰۰٪ تجدیدپذیر را ندارد و حاملهای مایع و گاز همچنان نزدیک به ۴۰-۵۰ درصد سهم سبد انرژی اولیه را خواهند داشت. ما یک حالت حدی را بررسی کردیم و هر سناریویی زیر این میتواند عدد سرمایهگذاری را به همان نسبت تعدیل کند.
تماس با نویسنده @hamed_ghoddusi
@hamedghoddusi