درون‌زایی و علیت معکوس.. مساله مثال عینی از تحلیل‌های تجربی در اقتصاد و علوم اجتماعی است

درون‌زایی و علیت معکوس

از ملموس‌ترین مثال‌هایی که برای بحث درون‌زایی (Endogeneity) و اشتباه در «جهت علیت» در زندگی روزمره دیده‌ام و در زمان تدریس هم استفاده می‌کنم تحلیل رانندگان زحمت‌کش تاکسی از تاثیر «حضور پلیس و ترافیک» است.

مساله مثال عینی از تحلیل‌های تجربی در اقتصاد و علوم اجتماعی است. برای شروع مشاهده خام و ابتدایی این است که «همبستگی» بین حضور پلیس و حجم ترافیک بالا است. نکته مهم تشخیص عدم یا وجود رابطه علی بین دو عامل و در قدم بعدی جهت درست علیت است.

در واقعیت احتمالا علیت از سمت ترافیک به سمت حضور پلیس است. نیروهای پلیس راهنمایی بیش‌تر در نقاطی مستقر می‌شوند که گره ترافیکی است (یا «انتظار می‌رود» ترافیک در آینده بالا برود) و نیاز به مداخله و مدیریت پلیس دارد. ولی باور رایج بین بسیاری از رانندگان (که بارها شنیده‌ام) این است که «اصلا خود این پلیس‌ها عامل ترافیک هستند. شما ببینید هر جا پلیس هست ترافیک هم آن‌جا بیش‌تر است!»

@hamedghoddusi کانال یک لیوان چای داغ٬ نوشته‌های حامد قدوسی