اهداف ترکیه در مدیترانه و چالش‌های افزایش نقش بخش دوم.. دکتر رضا صولت

اهداف ترکیه در مدیترانه و چالش های افزایش نقش بخش دوم

دکتر رضا صولت

چالش های افزایش نقش ژئوپلیتیک و اقتصادی ترکیه در مدیترانه

سه چالش برای افزایش نقش ژئوپلیتیک و اقتصادی ترکیه در در مدیترانه وجود دارد. قبل از طرح این سه چالش باید عنوان کرد که مدیترانه منطقه ای نسبتا پر خطر از نظر تحدید آب های سرزمینی و فلات قاره و منطقه انحصاری اقتصادی است. بنابراین حد 200 مایلی که در آب های آزاد برای منطقه انحصاری- اقتصادی کشورها در حقوق بین الملل و حقوق دریاها لحاظ ضده است، در مورد دریای مدیترانه عملا امکان اجرایی ندارد. به عبارت دیگر هر کشوری که درصدد لحاظ این محدوده 200 مایلی برای منطقه انحصاری خود باشد، با سواحل و حیاط خلوت کشور همسایه خود تداخل پیدا می کند و این امر مشکل را بسیار پیچیده تر و لاینحل می کند. بنابراین با این وجود تداوم اختلاف ترکیه و یونان بر سر تحدید قلمرو دریای سرزمینی و فلات قاره ادامه دارد، بروز و تشدید مشکل دیگری به نام تحدید منطقه انحصاری- اقتصادی در شرق مدیترانه با قبرس جنوبی (که یونان را به عنوان برادر بزرگتر خود قلمداد می کند) چالش اساسی برای آنکارا به شمار می رود. بنابراین استدلال ترکیه در مخالفت با فعالیت های اکتشاف نفت و گاز در شرق دریای مدیترانه بیشتر از جنبه حقوقی، بعد سیاسی دارد و ترکیه اصرار دارد که اعلام کند قبرس جنوبی تنها نماینده رسمی و قانونی جزیره نیست و نمی تواند رسما در این زمینه تصمیم گیری کند. در واقع ترک ها معتقدند که جزیره متعلق به دو قوم ترک و روم است و به قانون اساسی قبرس واحد، قبل از سال 1974 استناد می کنند. از طرف دیگر در آن سوی مدیترانه و در مرز سوریه به دلیل دسترسی داعش و جبهه النصره و سایر گروه های تروریستی، موقعیت معنایی و ژئوپلیتیکی جدیدی را به وجود آورده و ترکیه وارد یک چالش ژئوپلیتیکی بسیار بسیار حیاتی در دو سوی مدیترانه چه در سوی یونانی و از چه سوی سوریه شده است. این امر باعث شده است یک چالش اساسی در ثبات منافع اقتصادی این کشور شده است و آن را به دغدغه ای بزرگ تبدیل کرده است. در واقع ترکیه در هر دو سوی مدیترانه در حال مبارزه با یک چالش بزرگ است. گذشته از این چین حوزه فعالیت خود را به سمت مدیترانه کشانده است و روسیه نیز که امتیاز اکتشاف و استخراج نفت و گاز سوریه در مدیترانه را به عهده گرفته است، (در حالی که این موضوع هنوز جنبه عملیاتی به خود نگرفته است) به مدیترانه دسترسی پیدا کرده است. بنابراین، ترکیه با سه چالش اساسی در مدیترانه رو به روست.


منبع:مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics