به اقتدار جهانی ایران میاندیشیم ارتباط با ما: هاشم منفرد @irgeopoliticsmail [email protected] انسانی کتاب: مرجع تخصصی کتب علوم انسانی ensaniketab.ir سایت ما: www.irgeopolitics.com
مولفههای تاثیرگذار بر خیزش بحران در افغانستان.. بخش دوم
مولفههای تاثیرگذار بر خیزش بحران در افغانستان
بخش دوم
تشدید رقابتهای بینالمللی و مشخصاً بازگشت روسیه به مناسبات افغانستان، پنجمین عامل مسبب شرایط کنونی است. روسها در سالهای پس از ترک افغانستان، هرگز درپی ورود به مناسبات این کشور نبودهاند. این دوری عامدانه با مفهومی تحت عنوان «سندروم افغان» شناخته میشود. روسها خاطره خوبی از اشغال افغانستان ندارند. ازاینرو در
دوره جدید تاریخ افغانستان جز در موارد محدودی از بازیگری در مسائل افغانستان پرهیز کردهاند. این روند از سال 2012 تا حد زیادی تغییر کرده است و روسها با دستورکار جدیدی به مسائل بینالمللی نگاه میکنند. نشانههای این دستورکار جدید میتواند در بحران اوکراین، سوریه و تا اندازهای یمن مشاهده شود. آخرین مورد از بازیگری بینالمللی فدراسیون روسیه در افغانستان قابل مشاهده است. در ماهای اخیر روسیه ضمن برقراری رابطه با گروه طالبان که با وساطت تاجیکستان انجام شده است، چند نشست بینالمللی برای صلح در افغانستان برگزار کرده است. فارغ از گزارشهای ضدونقیض دیگری که پیرامون فعالیت روسیه به گوش میرسد، ورود این کشور به مسائل افغانستان و روی دست گرفتن ابتکارات صلح در کنار موضع انتقادی و نکوهشآلود درقبال ایالاتمتحده، پیام روشنی به دولتمردان ترامپ است که ازاینپس روسها نیز منافع خود را در افغانستان جستوجو خواهند کرد.
یکی از این منافع بیتردید مقابله با داعش در افغانستان و تخفیف آثار حضور این گروه بر کشورهای آسیای مرکزی است. روسها آسیای مرکزی را بهعنوان حوزه نفوذ، منافع و امنیت خود تعریف کردهاند. بدیهی است که کشیده شدن امواج ناامنی افغانستان به این کشورها مستقیم و غیرمستقیم منافع روسیه را تحتالشعاع قرار خواهد داد. اگر نگاهی به وزن افراطگرایان آسیای مرکزی را در ترکیب نیروهای داعشی بیندازیم، خطر داعش برای روسیه و «خارج نزدیک» آن ملموستر خواهد شد.
ششم، پررنگ شدن حضور همهجانبه عربستان سعودی در مناسبات داخلی افغانستان است. این حضور در عرصه آشکار شامل اقدامات انساندوستانه، کمکهای مالی و اجرای پروژههای علی و فرهنگی است. فعالیت مهمتر عربستان سعودی گسترش آموزشهای مذهبی با قرائت وهابی از طریق اعطای کمکهای مالی به مدارس مذهبی و عمدتاً در نوار غربی و شرقی افغانستان، تربیت مربیان مذهبی و نیز بهرهگیری از امکانات سیاسی و اقتصادی خود جهت حمایت از اشخاص، جریانها و رویکردهای ضد شیعه و ضد جمهوری اسلامی ایران است. بهعبارتدیگر، سعودیها تلاش میکنند تا با گسترش تفکرات افراطگرا و ناامن کردن افغانستان، شکستهای خود در کشورهای عربی را در افغانستان جبران کنند. ازاینروست که در ماههای اخیر و بهویژه بازگشت حکمتیار به کابل، بر سرعت و شدت اقدامات تروریستی در مناطق مختلف افغانستان افزوده شده است.
از میان عوامل فوق بهسختی میتوان نقش یک عامل را پررنگ تر دانست؛ بااینحال، نگارنده معتقد است که آن چیزی که عربستان سعودی تحت عنوان رقابتهای منطقهای دنبال میکند در کنار بازگشت و باز شدن دست برخی چهرههای نهچندان مثبت در مناسبات داخلی افغانستان، کلید فهم بحرانهای اخیر امنیتی در افغانستان باشد. بحرانهایی که اگر در سطح قدرتهای بزرگ و البته در هماهنگی با بازیگران منطقهای حلوفصل نشود، روزهای تیرهای در انتظار افغانستان خواهد بود.
منبع: ابرار معاصر تهران
بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics