بخش دوم.. دستاوردهای دولت یازدهم در حوزۀ روابط دیپلماتیک با روسها را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

بخش دوم

دستاوردهای دولت یازدهم در حوزۀ روابط دیپلماتیک با روسها را چگونه ارزیابی می کنید؟
اشاره کردم که متاسفانه سیاست نااندیشیده ی موسوم به شرق گرایی در دولت احمدی نژاد منجر به چه بلای وحشتناکی در سیاست خارجی ایران شد و حتی به کاهش روابط ایران و روسیه از حدود چهار میلیارد دلار به حدود یک میلیارد دلار منجر شد. در چهار سال گذشته و از ابتدای دولت یازدهم تلاش شد تا جلوی روند نزولی معاملات تجاری گرفته شود و به تدریج روند رو به رشدی در روابط تجاری آغاز شد و درسال گذشته برای اولین بار حجم روابط تجاری به سال‌های قبل از تحریم نزدیک شد.

در دولت جدید هم روابط با غرب و هم شرق معنای جدیدی یافت و در عمل اثبات شد که حتا برای روابط بهتر با شرق، لازم است روابط با غرب و سایر کشورهای مهم و موثر در جهان تنظیم شود و تعادل و توازن به سیاست خارجی کشورمان برگردد. پس از بازسازی روابط دو کشور از سال 1392 و تنظیم قرار دادهای متعدد و ایجاد زیر ساختهای حقوقی و نهادی و بانکی لازم، با سفر رییس جمهور در فروردین 1396، این ترتیبات برای یک دهه گسترش روابط طراحی شده است. این سفر که نهمین دیدار روسای جمهوری ایران و روسیه در چهار سال اخیر و سومین حضور رئیس جمهوری ایران در روسیه بود در شرایطی برگزار شد که روابط دوجانبه اقتصادی و تجاری ایران و روسیه در سال‌های گذشته بتدریج افزایش پیدا کرده بود.

در حال حاضر روابط تجاری دو کشور در حدود ۳ میلیارد دلار است و مجموعه ای توافقاتی که انجام شده و اسنادی که در این سفر در حوزه‌های اقتصادی، تجاری، فنی و گردشگری بین ایران و روسیه امضا شده، چشم اندازی برای افزایش مناسبات اقتصادی تا ۱۰ میلیارد دلار را نشان داد. در مسایل منطقه ای ایران و روسیه موضوعات مهمی در مورد مبارزه با تروریسم، امنیت و ثبات منطقه ای و همچنین بحران سوریه را مورد توجه قرار دادند. در مسایل بین المللی نیز ایران به عنوان یک قدرت بزرگ منطقه ای و روسیه به عنوان یک قدرت بزرگ جهانی، در موضوعات فرامنطقه ای و جهانی منافعی مشترکی با یکدیگر دارند که سفر رئیس جمهور کشورمان برای گفتگو پیرامون این موضوعات انجام شد و خوشبختانه توافقات مهمی در بسیاری از زمینه ها فراهم آمد.

به طور کلی ارزیابی شما از دیپلماسی دولت یازدهم در چهار سال گذشته در منطقه اوراسیای مرکزی به چه صورت بوده است؟

از ابتدای این دولت وقت و تلاش زیادی مصروف حل مشکل هسته ای و بازگشت پرونده ایران از شورای امنیت شد زیرا تحریم های ناشی از آن قطعنامه ها و حتا تحریم های مضاعفی از سوی همه دولتها و از جمله همسایگان شمالی و دیگر دولتهای منطقه بر ما اعمال می شد. مادامی که تحریم ها وجود داشت طبعا شرکتهای بزرگ و نیز دولتهای منطقه رغبتی برای همکاری جدی نداشتند. خوشبختانه با توافق برجام و خروج پرونده از شورای امنیت، شرائط برای بازسازی روابط با کشورهای اوراسیای مرکزی فراهم شد و در یک سال اخیر نیز آخرین آمارها حکایت از بهبود وضعیت روابط دارد. در این چارچوب باید به ملاقاتها و سفر مقامات کشورهای منطقه به تهران و نیز موضوع طرح عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای و نیز سفر اخیر وزیر خارجه به ترکمنستان، گرجستان و قزاقستان در اواخر فروردین اشاره کرد. به هر حال، روابط با این منطقه بطور جدی تری آغاز شده و انشاالله نتایج آن در سال های آینده نمایان می شود.

معمولا تخریب روابط و تحدید روابط که با سیاست خصمانه امریکا و از طریق تحریمها انجام شد، امری نیست که به سادگی قابل ترمیم باشد، اما روندی که آغاز شدهف بسیار امیدوار کننده است. شاید این موضوع مطرح شود که بخش مهمی از روابط ایران و کشورهای منطقه به موضوع تحریم ها ربط ندارد، اما باید عرض کنم که فضای روانی ناشی از تحریم ها و انتظار کاذب افزایش تسلسلی و زنجیره ای قطعنامه هاف فرصت بسط روابط در حوزه های غیر تحریمی را هم محدود می ساخت و همسایگان ما حتا بعضا تحریم هایی مضاعف را تحمیل می کردند چون از نگاه آنها هر فشاری علیه کشوری که از طرف شورای امنیت و البته که به ناحق تهدید صلح و امنیت جهانی لقب گرفته، با پاداش غرب روبرو می شد. از این رو، باید منتظر گسترش جدی روابط جمهوری اسلامی ایران در فضای پس از تحریم ها با کشورهای منطقه اوراسیای مرکزی باشیم.

منبع : خبر آنلاین

بخش اول در ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics