می‌شد اگر هیتلر به نفت خاورمیانه می‌رسید؟ (بخش اول).. عملیاتی که باعث شکست نازی‌ها شد

@irgeopolitics
چه می‌شد اگر هیتلر به نفت خاورمیانه می‌رسید؟ (بخش اول)

عملیاتی که باعث شکست نازی‌ها شد

ترجمه: فرزانه سالمی – کاوه شجاعی


تاریخ ایرانی: آدولف هیتلر، رهبر آلمان نازی از شخصیت‌هایی بود که تأثیر عظیمی بر تاریخ دنیا گذاشت. بررسی آنچه که هیتلر انجام داد و تبعات آن هنوز هم مورد توجه زیادی قرار دارد و موضوع بحث‌ها و واکنش‌های مختلفی است. تاریخ‌نگاران زیادی نیز سال‌ها درباره «چه می‌شد اگر»های مربوط به هیتلر گمانه‌زنی کرده‌اند: چه می‌شد اگر حزب نازی به رهبری هیتلر به قدرت نمی‌رسید؟ چه می‌شد اگر هیتلر در سال ۱۹۴۱ استراتژی‌اش را تغییر می‌داد؟ چه می‌شد اگر نیروهای متحدین (آلمان نازی، ایتالیا و ژاپن) در جنگ جهانی دوم پیروز شده بودند و آمریکا بعد از جنگ تنها و هراسان مانده بود؟

یکی از مباحثی که کمتر در این خصوص به آن پرداخته شده، این است که اگر هیتلر به منابع نفتی عظیم دست پیدا کرده بود چه می‌شد؟ واقعیت این است که هیتلر به نفت نیاز زیادی داشت. در سال ۱۹۴۱ ماشین جنگی آلمان - تانک‌ها، هواپیماها و وسایل نقلیه زمینی نازی‌ها - باید خود را برای فعالیتی بسیار گسترده در سال‌های بعد آماده می‌کردند و سوخت برایشان حیاتی بود. هیتلر و متحدانش بخش زیادی از اروپا و شمال آفریقا را تحت کنترل خود داشتند اما مناطق نفت‌خیز دنیا از دسترس آن‌ها دور بود.

در سال ۱۹۳۹ آلمان معاهده عدم تجاوز را با اتحاد جماهیر شوروی به امضا رسانده بود. این سند به صورت محرمانه اکثر مناطق اروپای شرقی را بین دو قدرت تقسیم می‌کرد و خیال هیتلر را از بابت جبهه شرقی راحت می‌کرد و او می‌توانست راحت‌تر به حمله به لهستان و نیز جنگ با انگلیس و فرانسه در جبهه غربی مشغول باشد. معنی این معاهده برای استالین رهبر شوروی نیز این بود که او می‌توانست روی خطری که از جانب شرق تهدیدش می‌کرد - یعنی ژاپن - متمرکز شود.

در این معاهده همچنین بندی وجود داشت که تضمین فروش نفت به هیتلر بود و او از طریق کنترل رومانی نیز به نفت دسترسی داشت. با این وجود، عطش ماشین جنگی آلمان نازی بالاتر از این حرف‌ها بود و نیاز به نفت به شدت خود را نشان می‌داد. هیتلر می‌خواست به میدان‌های عظیم نفتی روسیه در قفقاز دسترسی داشته باشد و این یکی از دلایلی بود که در ماه ژوئن معاهده عدم تجاوز را لغو و به روس‌ها حمله کرد.



عملیات بارباروسا


دسترسی به نفت تنها دلیل هیتلر برای آغاز جنگ با استالین نبود. او مدت‌ها بود که مناطق غربی روسیه را در ذهنش به عنوان مکانی مناسب برای گسترش امپراتوری خودش در نظر گرفته بود. او در عین حال فکر می‌کرد تصفیه شدید رهبران ارتش سرخ که به دستور استالین در دهه ۱۹۳۰ انجام شده بود، لطمه جبران‌ناپذیری به شوروی زده و آن را ضعیف و آسیب‌پذیر کرده است. آلبر اشپیر (معمار نزدیک به هیتلر که در دوران جنگ جهانی دوم وزیر تسلیحات جنگی شد) در کتابش «درون رایش سوم» از قول هیتلر در این خصوص نوشته: «فقط لازم است که ما به در لگد بزنیم. کل ساختار پوسیده‌اش فرو خواهد ریخت.»

البته جنگ با روسیه تنها به خاطر دسترسی به منابع و سرزمین‌های بیشتر و افزودن آن‌ها به امپراتوری نازی نبود، بلکه بحث ایدئولوژی و نژاد هم در میان بود. ایدئولوژی فاشیسم در این جنگ به مصاف ایدئولوژی کمونیسم می‌رفت و نژاد آریایی نیز در برابر نژاد اسلاو صف می‌کشید. هیتلر این جنگ را راه از میان بردن اتحاد جماهیر شوروی و نابود کردن یا به اسارت کشیدن مردم اروپای شرقی می‌دید.

این‌گونه بود که در ۲۲ ژوئن سال ۱۹۴۱، ارتش آلمان به اتحاد جماهیر شوروی حمله کرد. هیتلر انتظار داشت که این عملیات سریع جواب بدهد و استالین ظرف مدت کوتاهی تسلیم شود. اما اشتباهات محاسباتی هیتلر در این خصوص خیلی زیاد بود و او قدرت روس‌ها و نیز تأثیر منفی آب و هوای روسیه در پیشروی نیروهای نازی را به شدت دست‌کم گرفته بود. نازی‌ها نتوانستند روس‌ها را شکست بدهند و هزینه‌ها و تلفات زیادی هم روی دستشان ماند. عملیات بارباروسا به این ترتیب شکست خورد و آلمان نازی در شرایطی قرار گرفت که هم در جبهه شرقی و هم در جبهه غربی باید با دشمنانش می‌جنگید. این عملیات یکی از اصلی‌ترین علل شکست نازی‌ها در جنگ جهانی دوم بود و در پایان جنگ در سال ۱۹۴۵ هم روس‌ها بودند که وارد آلمان شدند و کنترل پایتخت – برلین - را کوتاه زمانی بعد از خودکشی هیتلر به دست گرفتند.
ادامه در بخش دوم

منبع: تاریخ ایرانی
عضویت در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics