🔴 تحلیل جالب توجه «شرین هانتر» از شرایط ژئوپلتیک ایران و پیامدهای آن.. بخش اول

🔴 تحلیل جالب توجه «شرین هانتر» از شرایط ژئوپلتیک ایران و پیامدهای آن

بخش اول

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۸

چندی است، تحلیل ها از سیاست های ایران در منطقه خاورمیانه دو سویه متفاوت به خود گرفته است. مخالفان و منتقدان ایران، ما را متهم به مداخله جویی در کشورهای منطقه می کنند و آمریکایی ها ایران را حامی تروریسم خطاب کرده و از سوی دیگر، موافقان و تحسین کنندگان سیاست خارجی ایران، از افزایش نفوذ و تبدیل ایران به یک قدرت بزرگ منطقه ای سخن می گویند. شرین هانتر اما از یک زاویه ای متفاوت به شرایط ژئوپلتیک ایران در منطقه و تأثیر جغرافیا بر سیاست های ایران نظر می کند.

به گزارش «تابناک»؛ شرین هانتر، استاد و محقق مرکز مطالعات -اسلامی مسیحی دانشگاه جرج تاون، به تازگی در مطلبی جالب توجه، با نام «مخمصه ژئوپلتیک ایران و پیامدهای آن» تلاش کرده است از زاویه ای متفاوت به ماجرای سیاست خارجی ایران و کنش های امنیتی، سیاسی و اقتصادی ـ فرهنگی با کشورهای همسایه بپردازد.

هرچند بخش مهمی از این یادداشت به قلم خانم هانتر برآمده از پیش زمینه های فکری و مطالعاتی ایشان و قطعا نظرگاه تئوریک وی در خصوص مسائل خاورمیانه است، همچنان این یادداشت در بر دارنده نکاتی جالب توجه است که به عنوان یک دیدگاه سوم در میانه دیدگاه های انتقادی و تحسین کننده سیاست خارجی ایران، می تواند جای بگیرد. خلاصه آنکه باید گفت، خانم هانتر در این یادداشت بخش اعظمی از کنشگری ایران پیرامون خود را ناشی از «مخمصه ژئوپلتیک» می بیند.

تحلیل جالب توجه «شرین هانتر» از شرایط ژئوپلتیک ایران و پیامدهای آن

* نقل یادداشت شیرین هانتر به معنی تأیید همه محتوای آن از سوی «تابناک» نیست

وی می نویسد: «اکنون مدتی است اغلب کشورهای خاورمیانه و شمار چشمگیری از کشورهای غربی، ایران را عامل اصلی مشکلات در منطقه خاورمیانه و بخش هایی از جنوب آسیا معرفی می کنند. ایران از دل این روایات به عنوان بزرگترین حامی تروریسم در جهان و منبع همه شرارت ها بیرون آمده است. به شکلی ویژه، ایالات متحده شکست های خود در خاورمیانه و افغانستان را گردن ایران می اندازد. اگر نقشه های آمریکا در عراق طبق برنامه پیش نرفته، به خاطر ایران بوده است، اگر جنگ در سوریه به گونه ای که قرار بوده پیش نمی رود، مقصر ایران است، اگر عربستان در حال با خاک یکسان کردن یمن است به خاطر ایران است و مسائلی دیگر از این دست. در افغانستان، ایالات متحده شکست و عقب نشینی خود را به خاطر پاکستان و عربستان ـ که طالبان را ایجاد و تقویت کرده اند ـ نمی بیند، بلکه مقصر را ایران می داند.»

هانتر ادامه می دهد: «این نوع از ادراک در مورد ایران که آن را پشت سر همه مشکلات در خاورمیانه تلقی می کند، در دل خود در بر دارنده نکته ای در مورد حدی از قدرت و نفوذ است که ایران در واقع فاقد آن است. هرگونه تحلیل روشن و شفاف از قدرت عینی ایران - اقتصادی، نظامی و همچنین قدرت به اصطلاح نرم ایران ـ نشان می دهد که ایران تأثیر چندان زیادی بر تحولات منطقه ای ندارد. بلکه هر نوع تأثیری که ایران فرصت آن را در منطقه پیدا کرده، بیش از هر چیز ناشی از اشتباهات غرب، از جمله بی توجهی به واقعیات قومی، مذهبی و سیاسی در این منطقه بوده است.»

هانتر در ادامه با بیان مثال هایی برای استدلال خود می نویسد: «در عراق، دولتی که همه می پندارند به وسیله ایران کنترل و هدایت می شود، همچنان از پذیرش توافقنامه سال 1975 که مربوط به حل و رفع موضوع مرز آبی شط العرب - اروند رود - است سر باز می زند. همچنین در نمونه ای دیگر، عراق حتی از توافق برای حل مشکل توفان های گرد و خاک و شن که ایران را در می نوردد، سر باز می زند. در ترکیه ایران را «شیطان فارسی» لقب داده اند. افغانستان از توجه به حقوق آبی ایران طفره می رود که منجر به آن شده که دریاچه هامون تبدیل به یک بیابان شود. ایران صدها هزار افغان را در کشور خود با هزینه های فراوان آموزش داده و اکنون اغلب آنها قانونی و غیر قانونی در ایران مشغول کار هستند. با این حال، رسانه های افغانستان ایران را مورد هجمه قرار می دهند و دولت این کشور از همکاری با ایران در هرگونه موضوع مرزی طفره می رود؛ از جمله در مورد حضور گروه هایی در مرزهای ایران و افغانستان که مخاصمان دولت ایران هستند.»

منبع: تابناک

بخش دوم و سوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics