به اقتدار جهانی ایران میاندیشیم ارتباط با ما: هاشم منفرد @irgeopoliticsmail [email protected] انسانی کتاب: مرجع تخصصی کتب علوم انسانی ensaniketab.ir سایت ما: www.irgeopolitics.com
نشست سهجانبه روسیه چین پاکستان و سیاست نوین روسیه در آسیای جنوبی
نشست سهجانبه روسیه ـ چین ـ پاکستان و سیاست نوین روسیه در آسیای جنوبی
روسیه در چهارچوب سیاست نوین خود در آسیای جنوبی به تقویت روابط با پاکستان روی آورده است. یکی از اهداف روسیه در بهبود روابط با پاکستان، استفاده از نفوذ این کشور بر طالبان با هدف حفظ منافع روسیه و جلوگیری از تسری ناامنی به آسیای مرکزی است. این امر در کنار ارتباط مستقیم روسیه با طالبان میتواند به مسکو نسبت به حفظ منافع خود اطمینانخاطر بیشتری ببخشد. ازسویدیگر، بهبود روابط با روسیه برای پاکستان هم مفید است؛ زیرا هم از انزوای منطقهای این کشور میکاهد و هم قادر خواهد بود بیشازپیش در برابر فشارهای آمریکا مقاومت کند. درواقع، پاکستان نمیخواهد اینگونه بهنظر برسد که فقط به چین و حمایت این کشور متکی است. بهعلاوه، هرچه روسیه از هند بیشتر فاصله بگیرد، برای پاکستان در رقابت با هند هم بهتر خواهد بود و دستیابی به جنگافزارهای پیشرفته روسی میتواند در رقابت تسلیحاتی با هند مؤثر واقع شود. دعوت اسلامآباد از روسیه برای استفاده از بندر گوادر هم جالب توجه است؛ هرچند که مشخص نیست آیا پاکستان قصد دارد به ناوگان روسیه اجازه دسترسی به این بندر را بدهد یا خیر. چین نیز با جلب حمایت روسیه از پروژه دالان اقتصادی چین ـ پاکستان مخالفتهای دهلی نو با آن را کمرنگ و کماهمیت میکند.
مجموعه اقداماتی که روسیه طی یک سال اخیر انجام داده است نشان میدهد که از نگاه مسکو، هند دیگر شریک قابل اعتمادی برای روسیه محسوب نمیشود و یا دستکم، جایگاه سابق خود را ندارد و بههمیندلیل از اینکه اقداماتش موجب ناخرسندی دهلی نو شود ابایی نداشته است. ازجمله این اقدامات میتوان به برگزاری اولین رزمایش مشترک با پاکستان در این کشور در ماه سپتامبر در منطقه چیرات در ایالت خیبر پختونخوا با شرکت هفتاد نیروی روسی و ۱۳۰ نیروی ویژه پاکستانی با وجود اعتراض دهلی نو؛ موافقت با فروش بالگردهای پیشرفته «می ۳۵» به اسلامآباد که در جریان سفر راحیل شریف، فرمانده سابق ارتش پاکستان به روسیه در ژوئن ۲۰۱۵ صورت گرفت؛ کنار گذاشتن تحریمهای دهها ساله تسلیحاتی پاکستان؛ تشکیل کارگروه سهجانبه «روسیه، چین و پاکستان» در موضوع افغانستان و حمایت علنی از پروژه «دالان اقتصادی چین ـ پاکستان» اشاره کرد.
درواقع محرک اولیه این تغییر و تحولات در آسیای جنوبی را میتوان در تجدیدنظر هند در سیاست خارجی خود با پیوند زدن خود به آمریکا با هدف دستیابی به فناوری پیشرفته آمریکا بهویژه در حوزه هستهای دانست؛ مسئلهای که هم برای چین و هم برای روسیه سؤالبرانگیز بود. دراینمیان، آمریکا در درجه اول با هدف مهار توسعهطلبی چین در شرق آسیا و اقیانوس هند به دهلی نو روی آورد و هند هم برای تحقق آرزوی خود در تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ به مشارکت راهبردی با واشینگتن رضایت داد. آنچه بدگمانی مسکو را تشدید کرده است امضای یادداشت تفاهم تبادل تدارکات بین هند و آمریکاست که به دو طرف اجازه میدهد از پایگاههای زمینی، هوایی و دریایی یکدیگر استفاده کنند. این توافق در جریان سفر وزیر دفاع هند به آمریکا در اوت ۲۰۱۶ بسته شد. در جریان همین دیدار، جایگاه هند به یک «شریک عمده دفاعی» برای آمریکا ارتقا یافت. بهاینترتیب، باید دید آینده تحولات منطقه با سیاست نوین روسیه و چین چگونه رقم خواهد خورد و جمهوری اسلامی ایران چه نقشی برای خود تعریف خواهد کرد.
بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@Irgeopolitics