به اقتدار جهانی ایران میاندیشیم ارتباط با ما: هاشم منفرد @irgeopoliticsmail [email protected] انسانی کتاب: مرجع تخصصی کتب علوم انسانی ensaniketab.ir سایت ما: www.irgeopolitics.com
🔗انحراف سیاستی در تجارت.. الحاق به سازمان تجارت جهانی (WTO) فراموش شده است؟.. بخش اول
🔗انحراف سیاستی در تجارت
الحاق به سازمان تجارت جهانی (WTO) فراموش شده است؟
بخش اول
رئیس سازمان توسعه تجارت در جدیدترین اظهارنظر خود اعلام کرده که اولویت ایران پیوستن به سازمان تجارت جهانی نیست، بلکه توسعه پیوندهای منطقهای است. به اعتقاد مجتبی خسروتاج، در وهله نخست باید همکاریها را با کشورهای همسایه و منطقه که بیشترین مزیت را برای کشور بهدنبال دارد، آغاز کنیم و این مساله از پیوستن به سایر سازمانها مهمتر است. این تغییر رویکرد در حالی مطرح شده که تلاش برای الحاق ایران بهعنوان بزرگترین اقتصاد خارج از سازمان تجارت جهانی، سابقهای 20 ساله دارد، اما بهدلیل موانع سیاسی و عدم اجماع اعضای سازمان از یک سو و مشکلات ایران در تنظیم رژیم تجاری از سوی دیگر، این فرآیند طولانی شده است. با این وجود به اعتقاد کارشناسان، تصمیم جدید متولیان مبنیبر توسعه پیوندهای منطقهای نوعی انحراف سیاستی در تجارت است؛ چراکه توسعه پیوندهای منطقهای به پیششرطهایی نیاز دارد که برای الحاق به سازمان تجارت جهانی نیز باید از آن پیروی کرد. اگر تجارت ایران به تجارت جهانی گره نخورد، در تعاملات اقتصادی با کشورهای منطقه و همسایگان نیز دچار مشکل خواهیم شد؛ کما اینکه بررسی تجربه پیوستن ایران به پیوندهای منطقهای نیز حاکی از آن است که در این زمینه موفق عمل نکردهایم.
«پیوستن به سازمان تجارت جهانی اولویت ایران نیست»؛ این جمله را رئیس کل سازمان توسعه تجارت کشور گفته است. سازمانی که متولی تجارت بوده و قرار است در مسیر تسهیل آن گام بردارد. مجتبی خسروتاج عنوان کرده که اولویت با توسعه پیوندهای منطقهای است. اظهارات وی در حالی مطرح میشود که ایران حدود 20 سال است که پشت درهای بسته سازمان تجارت جهانی بوده و برای الحاق به این سازمان تلاش میکند. آنچه از سوی رئیس سازمان توسعه تجارت اعلام شده، حاکی از تغییر رویکرد این سازمان برای الحاق است. چراکه پیش از این، الحاق به WTO بهعنوان یکی از مهمترین برنامههایی بود که از سوی مقامات مختلف پیگیری میشد و یکی از مطالبات مهم فعالان بخش خصوصی بود. البته خسروتاج در سخنان خود به این نکته نیز اشاره میکند که در وهله نخست باید همکاری را با کشورهای همسایه و منطقه که بیشترین مزیتها را برای کشورمان دارند، آغاز کنیم یا توسعه دهیم؛ این مساله از پیوستن به سایر سازمانها مانند سازمان تجارت جهانی مهمتر است که رابطه خاصی با بسیاری کشورهای عضو آن ندارد یا روابط با آن فاقد توجیه اقتصادی خاصی است. اما خسروتاج اشاره نکرده که لازمه ورود به این پیمانها چیست؟
فراز و فرود پیوستن به سازمان تجارت جهانی در برهههای مختلف زمانی، ناشی از درک میزان اهمیت متولیان تجارت کشور نسبت به ورود به این سازمان بوده است. در برخی مواقع، نادیده گرفتن اهمیت این الحاق موجب شده این مساله از سوی متولیان جدی گرفته نشود. این در حالی است که چنین موضوعی همواره در سند راهبردی وزارت صنعت، معدن و تجارت ثبت شده است. بخشی از تاخیر در الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی به کارشکنیهایی برمیگردد که از سوی برخی کشورهای عربی و آمریکا صورت گرفته است. البته بخش دیگری از عدم موفقیت در این الحاق به پیشزمینههایی بر میگردد که باید از سوی دولت ایران مهیا شود. تدوین پیشنویس رژیم تجاری به منظور تغییر آن، مهمترین موضوعی است که هنوز در ایران به سرانجام نرسیده است. این در حالی است که تدوین رژیم تجاری برای انعقاد قراردادهای منطقهای نیز ضروری است. هرچند مذاکراتی که با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا انجام شده نیز در راستای اهدافی است که از خسروتاج نقل قول شده است. به گفته وی، به نتیجه رسیدن این مذاکرات به معنای توافق با پنج کشور با بیش از 180 میلیون نفر جمعیت و در نتیجه، توسعه همکاریهای منطقهای ایران است و کشورمان بهعنوان یکی از شرکای تجاری اعضای اتحادیه اوراسیا به رسمیت شناخته خواهد شد. رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران همچنین اظهار کرده است: دغدغه امروز ما توسعه پیوندهای منطقهای مطابق با مزیتهای لجستیکی، مزیتهای قیمتی و ظرفیتهای صادراتی کشور است و اینکه بتوانیم با کشورهای هدف صادراتیمان همکاریهای دوجانبه و چندجانبه را افزایش دهیم.
تاکید بر توسعه پیمانهای منطقهای در شرایطی از سوی خسروتاج مورد تاکید قرار گرفته که کارشناسان اعتقاد دارند، حتی حضور در اینگونه همکاریها، نیاز به پیششرطهایی دارد که برای الحاق به WTO نیز باید از آن پیروی کرد.
بخش دوم و سوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics