به اقتدار جهانی ایران میاندیشیم ارتباط با ما: هاشم منفرد @irgeopoliticsmail [email protected] انسانی کتاب: مرجع تخصصی کتب علوم انسانی ensaniketab.ir سایت ما: www.irgeopolitics.com
کدام کشور میتواند همکار اصلی ایران در توسعه بندر چابهار باشد؟.. بخش دوم
کدام کشور میتواند همکار اصلی ایران در توسعه بندر چابهار باشد؟
رقابت هند، چین و ژاپن برای سرمایهگذاری در چابهار
بخش دوم
با وجود تمرکز چینیها بر گوادر پاکستان در نزدیکی چابهار، برای خط آهن چابهار ـ زاهدان ـ مشهد که چابهار را به سرخس و پایانه مرزی اینچهبرون متصل میکند، اکنون هشت طرح با اعتبار مالی چین، هند و روسیه وجود دارد. همچنین بحثهایی مبنیبر اتصال ریلی دو بندر چابهار و گوادر یا تأمین انرژی مورد نیاز چینیها در گوادر ازطریق چابهار هم مطرح است. گوادر در منطقه بیثبات بلوچستان واقع شده و ضمناً جنوب افغانستان که محل احتمالی گذر خط ترانزیت از گوادر به آسیای مرکزی، و منطقهای ناامن است. مشکلات ساختارهای اجتماعی این منطقه و حضور داعش، القاعده، و طالبان در بلوچستان پاکستان را نیز باید به آنها اضافه کرد. همچنین مشکلات سیاسی و قومیتی میان ایالتهای مختلف پاکستان همچنان سدی است دربرابر ایدههای اقتصادی چین در پاکستان. برای مثال در جریان خطوط آهن گوادر به کاشغر، مسئلۀ عبور این خط آهن از ایالت پنجاب که سروزیرش، برادر نواز شریف نخستوزیر پاکستان است، با اعتراض مسئولان و مردم ایالت بلوچستان پاکستان روبهرو شده، همچنین وجود مواد مخدر و ترانزیت آن از افغانستان به پاکستان هم مسئلۀ مهم دیگری در این منطقه است. همه اینها دلایل خوبی برای حضور همزمان چین در چابهار و گوادر است.
درحالی که برای هند، چابهار بهینهترین گزینه برای رسیدن به بازار افغانستان، آسیای مرکزی، روسیه، قفقاز و اروپاست، چین با استفاده از گوادر به اقیانوس هند راه پیدا کرده است؛ اما چین با حضور در توسعه چابهار، میتواند از پسکرانه گسترده آن بهره ببرد. این کشور میتواند درزمینه تأمین انرژی گوادر و ایجاد صنایع مختلف در آن که به گاز و نفت وابستهاند، با ایران همکاری و از تبعات حضور انحصاری هند در چابهار و در نزدیکی مرز پاکستان بکاهد. ضمن اینکه برقراری ارتباط چین با کریدور شمال ـ جنوب، مسیر مناسبی برای راهیابی چین به بازارهای آسیای غربی، آفریقا و اروپا خواهد بود. نوع مراودات چین با کشورهای هدف ابتکار کمربند و جاده از منظر اقتصادی در عناوینی چون ایجاد کار برای شرکتهای چینی، گسترش بازارهای محصولات چینی و تأمین امنیت عرضه انرژی از کشورهای غنی نفت و گازی منطقه قابل تحلیل است. در هر سه این موارد، انرژی ایران نقشی مهم و تعیینکننده دارد.
بهتازگی ژاپنیها هم علاقه فراوان خود را به حضور در توسعه چابهار نشان دادهاند. بااینحال، دست ایران برای انتخاب شرکایش در توسعه چابهار و ایجاد زیرساختهای حملونقلی در شرق ایران نسبت به گذشته بازتر شده است. همکاری با ژاپن و هند و توسعه روابط با این کشورها در قالب مبادلات انرژی، ساخت و راهاندازی پالایشگاهها، توسعه بنادر چابهار و خطوط آهن مواصلاتی میان این بندر مهم اقیانوسی در ایران به افغانستان و آسیای مرکزی نیز میتواند چینیها را برای از دست ندادن متحد استراتژیکی مانند این کشور و حضور در پروژههای ایران ترغیب کند.
بااینحال بهنظر میرسد، همکاری ایران با ژاپن و هند که شرکای جدی یکدیگرند، اولویت ایران درزمینه توسعه چابهار است. توسعه روابط با این دو کشور در قالب مبادلات انرژی، ساخت و راهاندازی پالایشگاهها و پروژههای زیرساختی حملونقلی میتواند مسیر مناسبی برای سرعت بخشیدن به توسعه بنادر چابهار و خطوط آهن مواصلاتی میان این بندر مهم اقیانوسی در ایران به افغانستان و آسیای مرکزی باشد و همچنین میتواند چینیها را برای از دست ندادن متحد استراتژیکی مثل ایران و حضور در پروژههای این کشور ترغیب کند.
بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics