طرح راه ابریشم آمریکا بازخوانی طرح مارشال در افغانستان است (بخش اول)

طرح راه ابریشم آمریکا بازخوانی طرح مارشال در افغانستان است (بخش اول)

پژوهشگر مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، ولی کوزه‌گرکالجی، طرح راه ابریشم مطرح شده توسط آمریکا را بازخوانی طرح مارشال در افغانستان با هدف جلوگیری از تروریسم و افراطی‌گری از طریق تقویت زیرساخت‌های اقتصادی دانست.

پژوهشگر مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، ولی کوزه‌گرکالجی، طرح راه ابریشم مطرح شده توسط آمریکا را بازخوانی طرح مارشال در افغانستان با هدف جلوگیری از تروریسم و افراطی‌گری از طریق تقویت زیرساخت‌های اقتصادی دانست.

وی در سخنرانی خود در مرکز بررسی‌های استراتژیک گفت: اقدامات زیادی در حال انجام است مانند خط لوله تاپی که گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان به هند و پاکستان منتقل می‌کند و خط لوله گاز صلح ما را به حاشیه برده است. وزارت نفت و مسکن و شهرسازی باید متوجه باشند که پشت سر خطوط انتقال، پل و راه‌ها مانند خط راه‌آهن ترکمنستان، تاجیکستان و افغانستان، پروژه دوستی افغانستان و تاجیکستان و ... چه برنامه‌ای استراتژیکی‌ای وجود دارد.

وی افزود: آنچه تمامی این اقدامات را جهت میدهد دو طرح آسیای مرکزی بزرگ و استراتژی راه ابریشم توسط آمریکا است. آمریکا دو طرح را به موازات یکدیگر پیش می‌برد. طراحی اولیه هر دو طرح از سال 1999 در دانشگاه جانز هاپکینز، موسسه مطالعات پیشرفته بین‌المللی و همچنین موسسه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز دانشگاه جانز هاپکینز انجام شده است. طرح آسیای مرکزی بزرگ به دنبال پیوستگی و یکپارچگی اقتصادی آسیای مرکزی (قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان) و آسیای جنوبی (هند و پاکستان) با محوریت افغانستان است. آسیای مرکزی منبع انرژی است و از سوی دیگر پاکستان و هند تشنه انرژی هستند و افغانستان می‌تواند با انتقال منابع انرژی و خطوط ارتباطی از انزوا خارج شود و سود اقتصادی به دست آورد.

کوزه‌گرکالجی افزود: آمریکا با طرح آسیای مرکزی بزرگ به دنبال تعریف مرزهای جغرافیای جدیدی است و حتی بر اساس این طرح، ساختار وزارت امورخارجه آمریکا نیز تغییر کرده است. بخش آسیای مرکزی از سال 2005 از بخش اروپایی وزارت امورخارجه آمریکا جدا شده و یک اداره مجزا به نام اداره امور آسیای مرکزی و جنوبی برای آن تاسیس شده است. آمریکا در این طرح سه قدرت رقیب خود در سمت شرقی، چین، در سمت شمالی، روسیه و در سمت غربی، ایران را حذف کرده است و این طرح به نوعی تضعیف تضعیف نقش چین، ایران و روسیه در این منطقه است.

وی درباره سابقه تاریخی طرح راه ابریشم گفت: این طرح در آخرین سال دولت کلینتون مطرح شده است و بحث تبادل انرژی به خصوص انرژی دریای خزر در آن مطرح است، این طرح در زمان بوش پسر بازنگری شد و آخرین بازنگری در دوره باراک اوباما انجام شد و در سال 2011 تصویب شد. طرح شدن نام جاده ابریشم توسط آمریکا نشان‌دهنده رویکرد قدرت نرم این کشور است، چرا که راه ابریشم نام خوش‌نامی در تاریخ و بیانگر تبادل میان شرق و غرب است و به معنای دیگر تبادل اندیشه و افکار است. این طرح به دنبال نشان دادن این است که راهبرد آمریکا از نظامی‌گری و امنیتی به سمت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تغییر پیدا کرده است. نکته قابل تامل این است که زمانی که در آمریکا این دو طرح تصویب می‌شود بین وزارت امورخارجه آمریکا، پنتاگون، وزارت خزانه داری، بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و ... چه هماهنگی‌ای برای انجام این دو طرح وجود دارد اما ما در ایران بین دو تا دستگاه نمی‌توانیم هماهنگی انجام دهیم.

تحولات ژئوپولیتیک
https://telegram.me/joinchat/BxG3Lz7lgQ8_8EvS2KoeCw