ایران، یعنی دومین کشور دارای بزرگ‌ترین ذخایر گازی اثبات شده در جهان، به شریکی بی بدیل در تأمین گاز تبدیل شود

ایران، یعنی دومین کشور دارای بزرگ ترین ذخایر گازی اثبات شده در جهان، به شریکی بی بدیل در تأمین گاز تبدیل شود.
با وجود این، هند تنها کشوری نیست که برای نفت و گاز در منطقه رقابت می کند. برای دهلی نو، یکی از علل توجه به ایران، بلندپروازی چین در متصل کردن سرزمین اصلی این کشور به ایران است. دهلی نو با بررسی دقیق نقش رو به رشد چین در بندر راهبردی گوادر پاکستان، با تحکیم تعهدات خود به استان سیستان و بلوچستان ایران به این موضوع واکنش نشان داد؛ هند در طرح بندر چابهار، واقع در استان سیستان و بلوچستان ایران، سرمایه گذاری کرده است.
همکاری سه جانبه: هنوز راه درازی در پیش است.
حفظ روابط دوستانه با ایران یکی از مهم ترین نگرانی های هند در منطقه است. این مطلب را وزیر «حمل و نقل جاده ای، بزرگراه ها و کشتیرانی» هند بیان کرد که «چابهار نه تنها روابط ایران و هند را تقویت می کند؛ بلکه ما را به افغانستان و سپس روسیه نزدیک تر می کند. ما می توانیم تا روسیه کالا صادر کنیم. این مسیری مستقیم خواهد بود.» امضا شدن توافق نامه سه جانبه تاریخی در سال ٢٠١٦ که با دور زدن اسلام آباد، سه کشور ایران، هند و افغانستان را به هم نزدیک تر کرد، اقدامی بود که دامنه رقابت ژئوپلتیک میان پکن و دهلی نو را برای گسترش نفوذ خود در منطقه نشان می دهد.
این واقعیت که سرمایه گذاری های هند در چابهار در مقایسه با سرمایه گذاری های بسیار کلان چین در پروژه بندر گوادر، بسیار ناچیز است، نگرانی دهلی نو را می توان از این واقعیت برآورد کرد که این کشور بزرگراه دلارام – زرنج را برای اتصال ایران و افغانستان محصور در خشکی، ساخته است. با وجود این، گذشته از سخنرانی ها و لفاظی ها، چابهار هرگز نمی تواند جایگزین بندر گوادری باشد که از موهبتی جغرافیایی برخوردار است و در آب هایی با عمق زیاد قرار دارد. به این موضوع، این واقعیت نیز افزوده شده است که تهران هنوز منتظر تحقق وعده ١٥٠ میلیون دلار وام آسان و ٥٠٠ میلیون دلار سرمایه گذاری در منطقه ویژه اقتصادی است که قرار است در اطراف چابهار ایجاد شود و فقط زمانی همکاری سه جانبه ای که دهلی نو مدت ها است به آن امید دارد، تحقق می یابد که صلح و ثبات در افغانستان حاصل شود. از همه مهم تر این که رابطه دهلی نو و ایران بازی صفر و صدی نیست که بتواند آزادراهی را برای هند تضمین کند. این رابطه شبیه معادله میان چین و پاکستان نیست؛ در آن جا پکن رابطه ای بسیار پر سود با اسلام آباد دارد.
پس رابطه ایران و چین پیش از این تا مرحله ای پیش رفته است که پکن بزرگ ترین شریک تجاری ایران است و سرمایه گذاری قابل توجهی در بخش انرژی در سرتاسر ایران انجام داده است. نتیجه این است که دستیابی به اهداف هند در منطقه بسیار دشوارتر است؛ به ویژه زمانی که پکن ٦٠٠ میلیارد دلار تجارت با ایران دارد که بسیار بیشتر از تولید ناخالص داخلی این کشور است. صادرات چین به ایران پس از تحریم ها باید با کشورهای دیگری رقابت کند که در سال پرهیاهوی ٢٠١١ در این رقابت حضور نداشتند. در نتیجه، صادرات ٢٤ میلیارد دلاری چین به ایران قرار نیست مطابق انتظار پکن رشدی سریع داشته باشد و این برای تجارت میان هند و ایران، خبر خوبی است.
روی هم رفته، روابط هند و ایران حتی در زمانی که تهران به علت دنبال کردن سیاستی خارجی با هدف اخلال در منطقه و برنامه هسته ای بلند پروازانه، زیر فشار بود، رابطه مطلوبی بوده است. با توجه به این که تهران کلید امنیت انرژی هند را در اختیار دارد، دروازه این کشور به اورآسیا است و دهلی نو باید از فشار آوردن بر ایران در موضوعاتی که حاکمیت آن را زیر پا می گذارد، خودداری کند، حفظ روابط صمیمانه با ایران به نفع دهلی نو است.

عصر دیپلماسی

بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics