قصیدهٔ۹..۳. درخت خرما از موم ساختن سهل است. ولیک از او نتوان یافت لذت خرما

قصیدهٔ۹

۳. درخت خرما از موم ساختن سهل است
ولیک از او نتوان یافت لذت خرما

🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
درخت خرما از موم سوختن: با موم درخت خرما ساختن که سعدی آن را نخلبندی می‌خواند: نخلبندی دانم، ولی نه در بستان. (کلیات سعدی، ص۳۵)

معاصران، خواجوی کرمانی را از باب طنز «نخلبند شعرا» نامیده‌اند؛ زیرا او همه نوع شعر مثل نمونه‌های کار شاعران می‌ساخته است؛ اما نخل مومین او حلاوت و شیرینی خرمای واقعی را نداشته است.
خاقانی در جای دیگر می‌گوید:
بلی! نخل خرمای مریم بخندد
بر آن نخل مومین که علّان نماید
(دیوان، ۱۳۲)

نقش بهاری که نخل‌بند نماید
عین خزان است، از این بهار چه خیزد؟!
(دیوان، ۷۷۲)

معنی: به آسانی می‌توان از موم درخت خرما ساخت، ولی نمی‌توان از آن حلاوت و شیرینی خرما را یافت.
این بیت تمثیل است برای تأکید معنی بیت قبل؛ یعنی همنشینان من از نظر ظاهر و شکل مانند انسانند؛ ولی بی‌ذوقند و من از همنشینی و مصاحبت با آن‌ها لذتی نمی‌برم.

@khaghanieshervani