شرح قصائد خاقانی؛ بر اساس شرح برزگر خالقی کانال دیگر ما: گزینهٔ شعر معاصر @gozineyesher لینک پست اول: https://t.me/khaghanieshervani/4
قصیدهٔ۸..۱۱. چه راحت مرغ عیسی را ز عیسی. که همسایهست با خورشید عذرا
قصیدهٔ۸
۱۱. چه راحت مرغ عیسی را ز عیسی
که همسایهست با خورشید عذرا
🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
راحت: آسایش و آرامش.
مرغ عیسی: شبپره، خفاش و آن را از این جهت مرغ عیسی خواندهاند که گویند عیسی بر پارهای گل چیزی خواند و دمید و آن مرغی شد؛ در قرآن کریم آیهٔ۴۹ سورهٔ آل عمران، به این داستان اشاره شده است:
ْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ
ﻣﻦ ﺍﺯ ﮔﻞ ﺑﺮﺍﻯ ﺷﻤﺎ [ﭼﻴﺰﻯ] ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﻣﻰﺳﺎﺯم ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻰﺩﻣﻢ ﭘﺲ ﺑﻪ ﺍﺫﻥ ﺧﺪﺍ ﭘﺮﻧﺪﻩﺍﻯ ﻣﻰﺷﻮﺩ.
و نیز در آیهٔ۱۱۰ سورهٔ مائده، به ساختن پرنده از گل توسط حضرت عیسی(ع) اشاره شده است.
عذرا: آشکارا و روشن، دوشیزه و بکر، آوردن صفت مؤنث عذرا برای خورشید به دلیل آن است که واژهٔ خورشید در عربی مؤنث مجازی محسوب میشود.
این بیت در تعلیل و توجیه بیت پیشین است. شاعر خواسته است بگوید که: نور دانش به جای اینکه مایهٔ راحت من میشود، برایم رنج و محنت به بار آورده و در زندانم داشته است.
معنی: همانگونه که اختر دانش برای شاعر بهرهای ندارد، حضرت عیسی(ع) نیز برای مرغ دستساز خود نمیتواند آرامش و آسایشی به وجود آورد؛ زیرا روشنایی خورشید با خفاش سازگار نیست.
@khaghanieshervani