شرح قصائد خاقانی؛ بر اساس شرح برزگر خالقی کانال دیگر ما: گزینهٔ شعر معاصر @gozineyesher لینک پست اول: https://t.me/khaghanieshervani/4
قصیدهٔ۸..۵۸. سم آن خر به اشک چشم و چهره. بگیرم در زر و یاقوت حمرا
قصیدهٔ۸
۵۸. سم آن خر به اشک چشم و چهره
بگیرم در زر و یاقوت حمرا
🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
سم آن خر(خر عیسی): بر پایهٔ معتقدات برخی از نصاری سم خر حضرت عیسی مورد احترام آنان بوده است. این اعتقاد گهگاه در آثار نظم و نثر فارسی نیز مطرح است. غالبا در ادب فارسی این اعتقاد مسیحیان به سم خر عیسی به دیدهٔ انتقاد و خرافه پرست دانستن نصرانیان، مورد توجه قرار گرفته است.
مینورسکی در بارهٔ اعتقاد برخی از راهبان به سم خر عیسی مینویسد:
اگر نوشتههای برخی از مورخان مقرون به حقیقت باشد، سم خر از نظر مسیحیان مورد توجه و عنایت خاص بوده و از اقصای روم محتشمان و پادشاهان به قصد زیارت آن در یکی از صومعههای دوردست حرکت میکردند و بدآن مفتخر بودند.
بلعمی در این باره مینویسد: رسول کافر گفت: شهری است در میان دریای بزرگ آن را «کله» خوانند از عمان شش ماه به دریا همیباید رفتن تا آنجا رسند و چندان چیزهای قیمتی خیزد که خدا داند... و همه دین ترسا دارند و در میان آن شهر کلیسایی است آن را «کنیسةالحافر» خوانند و حافر سم ستور بود و آن را بدآن بازخوانند. اندر آن کلیسا صومعهای است و در آن صومعه حقهای زرین و اندر آن حقه سمی از سمهای خر حضرت عیسی، به دیبا و مشک خوشبوی کرده و قفل زرین بر آن نهاده و آن خانه که در سم در آنجاست، همه به زر و دیبا و مشک درگرفته است و همیشه مشک و عنبر همیسوزانند از حرمت عیسی (ع).
یاقوت حمرا: یاقوت سرخ.
در این بیت شاعر اشک چشم را به یاقوت حمرا وچهره را در زردی به زر مانند کرده است و نیز بیت دارای صنعت لف و نشر مشوش است.
معنی: سم خر حضرت عیسی(ع) را با اشک خونینم و رخ زردم در زر و یاقوت خواهم گرفت؛ یعنی آن را میبوسم و بر دیده مینهم و محترم میشمرم.
@khaghanieshervani