در جسجوی حقایق شهریور۱۳۲۰ مشهد قسمت چهار. 🔴آذری خاکستر

در جسجوی حقایق شهریور1320 مشهد قسمت چهار
🔴آذری خاکستر
@oralhistori
شرکت سهامی برق خراسان به منظور تهیه برق مشهد و سرو سامان دادن به قیمت برق و تامین روشنایی مشترکین در سال1316تاسیس می‌شود. این شرکت پس از تجمیع تمامی کارخانجات خصوصی برق به شرکت سهامی برق خراسان تبدیل می‌شود. در تاريخ بیست و یکم بهمن ماه 1317بين هارطونيان رئيس شركت سهامي برق خراسان و آقاي كوزه كناني و درودي شركت خشكبار خراسان قرار دادي منعقد می‌شود تا 500تن كشمش به هامبورگ صادر واز اين طريق مقداري ارز تهيه شده تا دستگاه‌های برق از آلمان خريداري شود.
مقارن حضور روسها در مشهد علاوه بر یگانهای نظامی سایر ادارات وابسته به آن هم تقاضای برق نموده اند. بر این اساس درخواست برق روزانه برای استفاده از رادیو و کسب اخبار جنگ همچنین کورتایف رئیس نمایندگی بازرگانی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در ایران شعبه مشهد از منصور استاندار خراسان درخواست نموده است تابرق برای کارگاه خیاطی روسها واقع در خیابان استانداری خانه کوزه کنانی داده شود. علاوه بر موارد ذکر شده، بیمارستان شوروی واقع در خیابان نادری برای استفاده از رادیولوژی در 18مهرماه1325 در خواست افزایش ولتاژ برق نموده است.
در سال 1321 به خاطر افزایش برق مصرفی توسط ارتش شوروی و عدم جوابگویی کارخانه برق شرکت سهامی برق از آستان قدس رضوی در خواست می نماید تا کارخانه سنگبری از ساعت4 عصر از نیروی برق استفاده ننماید.
از مهرماه 1320 قرار دادی بین شرکت نخریسی و نساجی برق خراسان با ارتش شوروی در مشهد منعقد می شود که بر اساس این پیمان برق مصرفی پادگانهای روسی در مشهد تامین کند طبق این قرار داد هزینه هر کیلو وات برق سه ریال تعین شده است.
یکی از موضوعاتی که موجب اختلاف شرکت برق در زمینه فروش برق با روس ها می باشد مسئله مالیات برق می باشد. با دقت در متن قرار داد منعقد شده به تاریخ 8ماه اکتبر1941برابر 16/7/1320موضوع مالیات ذکر نشده است ولی اسناد و مدارک نشان می دهد این موضوع موجب مشکلاتی شده است.
نامه نگاری های شرکت برق به اداره دارایی ،استانداری و وزارت کشور جهت اخذ مالیات از ارتش شوروی نشان می دهد در بدهی مالیات ارتش شوروی به شرکت برق درخردادماه1322 مقدار6656کیلو وات برق مصرف نموده و مالیات آن25/994ریال بوده است و تا پایان خرداد 1322 در مجموع 05/190120ریال بدهی مالیاتی ارتش شوروی به شرکت برق مشهد اعلام شده است.
هرچند روس ها طبق قرار داد از نیروی برق شهری استفاده می کردند و بهای آن را هم پرداخت می کردند. ولی از جمله موضوعاتی که موجب نامه نگارهای عدیده و مناقشه شده است، پرداخت مالیات برق می باشد. شرکت سهامی برق مشهد مدعی است در طول چهار سالی که نظامیان روس در مشهد اسکان دارند فقط بهای برق پرداخته اند و از دادن مالیات به بهانه های مختلف خوداری کرده اند. بررسی مکاتبات موجود نشان می دهد علاوه بر اینکه مشترکان بهای برق مصرفی را پرداخت می کردند. ملزم به پرداخت مالیات هم بودند. بر اساس قرار داد بین شرکت برق و نماینده روس ها در مشهد این موضوع در قرار داد فی مابین مشخص نشده است. بنابراین روس ها در پرداخت مالیات برق بهانه گیری می کنند. چنین به نظر می رسد مکاتبات شرکت برق با مقامات روسی بدون نتیجه مانده و در طی چهار سال حضور ارتش سرخ در مشهد آنها مبلغ370204 ریال بعنوان مالیات پرداخت نکرده اند. و این موضوع جزو بدهی ها منظور شده است.

تاریخ شفاهی
@oralh ارتباط با ما
https://telegram.me/oralhistori