(یادی از گذشته‌های دور). جنگ دوم جهانی پس از شهریور ۱۳۲۰. قحطی در مشهد

(یادی از گذشته های دور )
جنگ دوم جهانی پس از شهریور 1320
قحطی در مشهد

در سالهای 1320 _ 24 یکی دشواری های که به دلیل ادامه (جنگ) وحضور متفقین در ایران گریبانگیر مرد م شده بود ، قحطی بود . بویژه قحطی (نان ) که قوت لایموت مردم و اولین مایحتاج زندگی بود . نان گندم که بکلی یافت نمی شد و به نانوایی های آن زمان روزانه مقداری جو تحویل می دادند تا با آن نان جو پخته و به مردم بفروشند .
روزها جلو ی هر دکان نانوائی حد اقل سی چهل نفر از زن و مرد و کودک بطور انبوه می ایستادند و هرکدام چند ریالی دردست تا قرص نانی تهیه کنند .
در آن روزگار (صف) و یا ((فرهنگ صف)) در کار نبود و هرکه زورش بیشتر بود وبهتر می توانست فشار بیاورد ، خود را جلوی پیشخوان نانوائی می رساند تا زودتربتواتند قرص نانی به دست آورد ه و برای خانواده اش ببرد .
نان داغی که از تنور خارج شده و پس از چند ثانیه در دست کسی قرارمی گرفت ، وچه بسا که دربین راه در فاصله تنور و انبوه جمعیت ، دیگری به هوا پریده و نان را از دست کارگر نانوا و یامشتری می قاپید و سکه موجود دردست خودرا به طرف فروشنده نان پرت می کرد و به سرعت از میان جمعیت دور می شد تا دیگری آن نان را از دستش نقاپد .
خوب به یاد دارم که من و خواهرم که او هم بیش از هشت نه سال نداشت ، ساعت ها داخل جمعیت می ایستادیم تا شاید قرص نانی گیرمان بیاید !
این را هم اضافه کنم که هیاهوی جلوی دکان بیش از هر چیز آزار دهنده بود . زیرا که هرکس برای خودش باصد اهای بلند نَکَره و نخراشیده داد می زد : شاطر آقا . ... اصغر آقا .... حسن آقا ... و .... وبعضی ها هم که صدای خشنتری داشتند . فروشنده یا کارگر نانوائی برای این که صاحب آن صدا زودتر شرش را کم کند و از صدای (انکر الاصوات) او راحت شود . زودتر او را راه می انداختند .
حالا آن نان که با این زحمت تهیه می شد چه نانی بود؟ کسی نمی دانست !!! از سنگ ریزه و سیخ و شن گرفته تا سرگین حیوانات و پهن گاو و ... در آن نان به چشم می خورد ! دیگر این را نمی دانستیم که آرد جو را دولت با همان کیفیت تحویل نانوا می داد ؟ یا آن که آن چیزهای خارجی را عوامل نانوا داخل آرد کرده و با آن وضع تحویل و به خورد مردم می دادند . ؟!
بالاخره یک روز متوجه شدیم که همان نان کذائی هم قطع ، و دکان نانوائی ها تخته شده و قحطی به معنای واقعی تر، خود را نشان د اد . حالا چه باید کرد؟ نبودن نان که خوراک اولیه مردم است ، کار کوچکی نیست ؟ ..........
به قلم تقوی گیلانی
@oralhistori