🔹ولیمه و سور برای پسران درکوچ نهار جان بیرجند ۱

🔹وليمه و سور براي پسران دركوچ نهار جان بيرجند 1

@oralhistoryiran
🔸يكي از آيين هايي كه هر خانواده براي پسران برگزار مي كند، مربوط به جشن ختنه سوران است . در كوچ نهارجان بيرجند اين رسم به ختنه سور یا ختنه سوران معرف است و هر خانواده اي كه داراي فرزند پسر شده است، طبق سنت بايد اين كار را انجام دهد.
🔹در گذشته پسران را در بين شش تا ده سالگي و به طريقه سنتي توسط استادان سلماني (آرايشگر) يا دلاكان سنّتي ختنه مي كردند. در زمان نه چندان دور، د ر هر سال چندين بار اين جشن در روستا و در خانه يكي ازخانواده ها برگزار مي شد و نوازندگان محلي يك يا دوروز ساز و دهل شادي مي زدند و جوان ها و اهالي روستاهاي مجاور هم در اين جشن حاضر مي شدند و
رقص هاي محلي مثل چوب بازي، با شكوه ويژه اي برگزارمي شد.
🔹برپايي اين آيين قبل از اينكه به گوش هم ولايتي ها برسد، ابتدا در گوش پسر زمزمه مي شد و با وعده وعيد هايي او را آماده مي كردند تا برايش جشني با ساز و دهل و شادي برگزار كنند و بعد از آن در آبادي و اطراف آن موضوع به اطلاع همه م يرسيد.
🔸پدر چند روز قبل از جشن به شهر م ي رفت و قند، چاي، آجيل، شيريني، آبنبات، خرما، نخودچي و كشمش، زنجبيل، هل و گلاب، مشك، كندر و...مي خريد و به خانه مي آورد. همچنين پدر براي پسرش لباس، دستمال، كفش و كلاه مخصوص (عرقچين) تهيه مي كرد و براي هر يك از اعضاي خانواده هم لباس و كفش نو مي خريد. بانوي خانه هم گندم به آسياب مي داد تا آرد براي پختن نان مهيا شود.
🔹اين را هم يادآوري كنم كه در گذشته در روستا آسياب موتوري (يا به قول مردم آسياب آتشي و برقي ) نبود و تنهاي آسياب منطقه آسيابي آبي بود كه آرد همه مردم را تأمين ميكرد. بانوي خانه نان مخصوص مراسم را به نانواي محلّي سفارش مي داد و اگر خودش مي توانست و تنور و امكانات آن را داشت، نان مناسب و بهتري م يپخت. پختن نان مراسم هم با آداب ويژه ايي برگزار مي شد اقوام و اهل محل دعوت مي شدند تا در نان پزان به صاحب هنگه [henge] (خانواده پسري كه قرار بود برايش اين آيين برپا شود) كمك كنند. پدر خانواده قاصدي را براي خبر كردن نوازندگان محلي (ساز و دهل زن ها) مي فرستاد و از آنها وعده مي گرفت.
🔸 در زما ن هاي بعد، با نامه هاي دست نويس ازنوازندگان و مهمان ها دعوت مي شد و يا فردي كه درآبادي همه را براي مجالس سور و سوگ دعوت مي كرد، از طرف پدر خانواده مأمور مي شد تا از كساني كه مايل بودند در جشن ختنه سوران حضور داشته باشند، به صورت رسمي دعوت كند . عباراتي كه دعوت كننده به كار م يبرد، از اين قرار بود:
فلاني سلام رسانده و شما را به جشن دعوت كرده است تا پسرش را« دست حلال » نمايد. قبول زحمت فرماييد؛ قدم خود را روي چشم ما بگذاريد. خبر كردن مردم در گذشته با اسب و چهارپا صورت مي گرفت؛ كم كم دوچرخه و موتور به كار گرفته شد و اكنون هم از اتومبيل، كارت دعوت چاپ شده، تلفن و ...استفاده مي شود.
🔹در مراسم شادي و سور مثل ختنه سوران سعي مي كنند از تمام اقوام دور و نزديك و دوستان دعوت كنند تا جاي گله و شكايتي باقي نماند و مجلس جشن، هر چه پرشورتر و پربارتر برگزار شود و همه در آن شركت كنند و شاد باشند.
ادامه دارد...
✍ محمد حسن آسایش
📚مجله فرهنگ. شماره 14

🌐 تاریخ شفاهی
https://t.me/oralhistoryiran