🔹خاطرات شفاهی و سعه‌صدرها. ✍ عباس سلیمی‌نمین

🔹خاطرات شفاهي و سعه‌صدرها
✍ عباس سليمي‌نمين

@oralhistoryiran
✅هفته گذشته ايرادي از سوي جناب آقاي موسوي‌خوئيني‌ها به خاطرات مرحوم هاشمي گرفته شد که با واکنش متين دفتر نشر معارف انقلاب (ناشر خاطرات آن مرحوم) مواجه شد.
✅ متأسفانه برخي ملاحظات به‌ويژه از نوع پيوندهاي سياسي که بسيار شکننده‌اند موجب مي‌شود در زمان حيات شخصيت‌ها ايرادها درباره خاطره‌گويي يا روزانه‌نويسي آنان کمتر طرح شود يا اصولا مطرح نشود. نکته‌اي که به‌درستي در توضيحات دفتر نشر معارف انقلاب آمده است: «... اين خاطرات پنج سال قبل و در زمان حيات ايشان و آيت‌الله موسوي‌اردبيلي منتشر گرديد، صرفا برداشت ايشان از ناراحتي و انتظار جناب موسوي‌خوئيني‌ها درج شده و چه بهتر بود که توضيحات ايشان در زمان حيات آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني منتشر مي‌شد و [ تا] ذکر جزئيات و دلايل چنين برداشتي از سوي آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني ممکن مي‌گرديد»(روزنامه جمهوري اسلامي، ٣١/٠٦/٩٦، ص ٢).صرف‌نظر از اينکه به اين سخنِ حق در عمل پايبند بمانيم يا خير، بهره‌مندي لازم از خاطرات شفاهي پيروي از اين روش را ايجاب مي‌کند. به عبارت ديگر ازآنجاکه تاريخ شفاهي مي‌تواند انگيزه‌مندي براي ديگر افراد دخيل در رويدادهاي تاريخي به‌منظور بيان رواياتشان ايجاد کند، بايد فارغ از هرگونه ملاحظات گروهي و جرياني و در فضايي توأم با احترام به شکل‌گيري اين شرايط کمک کرد.مرحوم آقاي هاشمي در روزانه‌نويسي سال ٦٨ مدعي است: «موسوي‌خوئيني‌ها آمد؛ خودم ايشان را خواستم... از رهبري رنجيده، به خاطر اينکه ايشان را رئيس قوه قضائيه نکرده است» (بازسازي و سازندگي، خاطرات هاشمي‌رفسنجاني در سال ١٣٦٨، دفتر نشر معارف انقلاب، ص ٢٨٠).
✅ درباره اين مطلب و ادعاي ديگري، آقاي موسوي‌خوئيني‌ها در کانال تلگرامي خود مي‌نويسد: «در هر دو مورد، ايشان را تخطئه مي‌کنم... همين اندازه مي‌گويم که اگر ديگر خاطرات ايشان تا اين اندازه بي‌دقت باشد، در استفاده از آنها همواره بايد جانب احتياط را در پيش گرفت. من شواهد ديگري هم دارم که نشان دهم مرحوم آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني در نقل اين خاطره‌ها راه خطا رفته است، اما به همان اندازه هم که اشاره کردم مايل نبودم حرمت آن بزرگ شکسته شود»، (کانال تلگرامي سيدمحمد موسوي‌خوئيني‌ها، ٢٤/٠٤/١٣٩٦).
✅البته اگر مصاديق از اين دست نيز مطرح نبود، هرگز نباید تاريخ شفاهي را مُرّ تاريخ پنداشت؛ زيرا در حوزه خاطرات شفاهي چون يک فرد به بيان مشاهدات و عملکردهاي خود و معاشرانش مي‌پردازد، تمايلات و سلايق و ويژگي‌هاي وي در محک‌زدن روايت‌ها بايد لحاظ شود.در خاطرات مرحوم هاشمي‌رفسنجاني به مواردي برمي‌خوريم که گرايش‌هاي سياسي ايشان کاملا در آن دخيل بوده است...
✅ براي نمونه در جريان مک فارلين، برادرزاده ايشان (علي هاشمي) براي برخي تماس‌هاي سياسي به آمريکا مي‌رود، اما بعد از پيگيري صحت‌و‌سقم چنين ارتباطي از سوی احمد آقا، اين سفر نفي مي‌شود، اما سال‌ها بعد که خاطرات اين سال نشر شد، با وجود اينکه علي هاشمي در مصاحبه با جرايد به اين سفر و مذاکره با مقامات آمريکايي اذعان نمی‌کند، حتي در پاورقي خاطرات نيز به اين مطلب اشاره نمي‌شود که اطلاعات خلاف واقع به امام داده شده است
(ر. ک به کتاب اوج دفاع، خاطرات هاشمي‌رفسنجاني در سال ١٣٦٥، ص ٣٥١).
ادامه در👇
http://yon.ir/qKinC

🌐 تاریخ شفاهی
@oralhistoryiran